Oefentoets Biologie: Evolutie - homoloog_analoog | HAVO 4/HAVO 5

Ontdek de digitale toets over overeenkomsten en functies van vinnen en vleugels, embryonale ontwikkeling en evolutie, en homologe organen, gericht op studenten biologie die hun kennis van evolutionaire principes willen testen. Deze toets biedt inzicht in de bouw en functie van verschillende organen en de concepten van analogie en homologie. - 6 vragen

Aantal vragen

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

HAVO 4, HAVO 5

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Overeenkomsten en functies van vinnen en vleugels

Vin en vleugel: 6 x juist of onjuist?
Zie figuur A 651 van de bijlage.

1. De vin van een walvis en de vleugel van een vogel hebben veel overeenkomst in bouw.

2. De vin van een walvis en de vleugel van een vogel hebben een gelijke functie.

3. De vleugel van een vogel en de vleugel van een insect hebben veel overeenkomst in bouw.

4. De vleugel van een vogel en de vleugel van een insect hebben een gelijke functie.

5. De vin van een walvis en de vleugel van een vogel zijn waarschijnlijk uit dezelfde grondvorm ontstaan.

6. De vleugel van een vogel en de vleugel van een insect zijn waarschijnlijk uit dezelfde grondvorm ontstaan.

afbeelding

Embryonale Ontwikkeling en Evolutie

Embryo's.
Zie figuur B 1227 van de bijlage.

Iemand vergelijkt de embryonale ontwikkeling van een kip (1) met die van een varken (2).
Hij komt daarbij tot de volgende twee waarnemingen:

1. In een bepaald stadium vertonen embryo's van een kip en een varken veel gelijkenis.
2. Zowel bij de kip als bij een varken ontstaan in een bepaald stadium kieuwspleten, die later weer verdwijnen.

Welke van deze waarnemingen is (zijn) een argument voor evolutie?

afbeelding

alleen waarneming 1
alleen waarneming 2
zowel waarneming 1 als 2
geen van beide waarnemingen

Evolutie en overeenkomst in lichaamsbouw

Poten van dieren.

De voorpoot van een dolfijn en de voorpoot van een chimpansee vertonen overeenkomst in bouw; de functie is verschillend.

Hoe wordt dit verschijnsel verklaard volgens de evolutietheorie?

Deze organismen hebben een gemeenschappelijke voorouder; het verschil in functie hangt samen met aanpassing aan een verschillend milieu.
Deze organismen hebben een gemeenschappelijke voorouder; de overeenkomst in bouw is veroorzaakt door een overeenkomstig milieu.
Deze organismen hebben verschillende voorouders; het verschil in functie is daar een overblijfsel van.
Deze organismen hebben verschillende voorouders; de overeenkomst in bouw is veroorzaakt door een overeenkomstig milieu.

Analogie of homologie bij ogen vergelijken

Analogie of homologie?
Zie figuur B 1228 van de bijlage.

De bouw en werking van een oog van een inktvis vertonen veel overeenkomst met de bouw en werking van een zoogdieroog.

Is hier sprake van analogie of van homologie?
Berust de gelijkenis wel of niet op verwantschap?

afbeelding

Homologe organen vergelijken

Homologie.
Zie figuur A 265 van de bijlage.

In de afbeelding zijn een poot van een schaap, een vleugel van een meeuw en een vleugel van een vlieg schematisch getekend.

Welke van deze organen zijn homoloog?

afbeelding

De poot van het schaap en de vleugel van de meeuw.
De poot van het schaap en de vleugel van de vlieg.
De vleugel van de meeuw en de vleugel van de vlieg.

Overeenkomst in functie van organen

Overeenkomst in functie.
Zie figuur A 265 van de bijlage.

Welke van deze organen hebben een overeenkomst in functie, die berust op aanpassing aan hetzelfde milieu?

afbeelding

De poot van het schaap en de vleugel van de meeuw.
De poot van het schaap en de vleugel van de vlieg.
De vleugel van de meeuw en de vleugel van de vlieg.