Oefentoets Biologie: Ordening - algemeen | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 1

5/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.

Op welke twee plaatsen wijkt het afgebeelde schema af van de indeling in je boek?

6/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.

Geef de 'nieuwe' tak Cycliophora een zo precies mogelijke plaats in het schema.

7/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.

In het artikel gebruikt men het woord 'phylum'. Een phylum komt direct na de indeling in rijken.

Wat is volgens jou de vertaling van het woord phylum, als je gebruik maakt van het vertakkingsschema van organismen?

Deze vertaling luidt: [invulveld]

8/9 Nieuwe soort.

Een citaat uit het artikel luidt: 'onmiddellijk van de hoofdindeling in rijken (het planten-, dieren- en schimmelrijk)'.

Als je uitgaat van de indeling van organismen in vier rijken, welk rijk is dan niet genoemd?

Dit rijk is dat van de [invulveld]

9/9 Nieuwe soort.

Als je uitgaat van de indeling van organismen in vijf rijken, welke rijken zijn dan niet genoemd?

Doorsneden van verzamelingen.

We gaan uit van de volgende verzamelingen:

P Homoiothermen; Q Poikilothermen; R Vissen; S Amfibieën; T Vogels; U Zoogdieren;
V Eierleggende dieren; W Zoogdieren met een baarmoeder; Y Zoogdieren met een placenta

Welke van de volgende doorsneden door twee verzamelingen zijn beide leeg?

1 R Ç P; 2 T Ç Q; 3 U Ç P; 4 S Ç Q; 5 V Ç U; 6 Y Ç W

Roodwieren.

Roodwieren groeien in zee op diepten waar rood en blauw licht niet doordringen.

Hoe lossen ze dat probleem i.v.m. hun fotosynthese op?

Asherakat.
Zie figuur B 5606 van de bijlage.

De asherakat is 's werelds grootste huiskat, maar ook de duurste, zo'n 15.000 euro.
Deze reuzenkat is het resultaat van een kruising tussen de Afrikaanse serval (Leptailurus serval) en de Bengaalse tijgerkat (Priolainurus bengalensis). De nakomelingen daarvan zijn vervolgens gekruist met de normale huiskat (Felis domesticus).
Dit soort kruisingen lijkt vreemd. In de natuur komen ze ook nauwelijks voor, maar fantasievolle fokkers hebben ontdekt dat alle kruisingen tussen leeuwen, tijgers, jaguars en luipaarden mogelijk zijn, dus zo vreemd is het toch niet.

Waaruit blijkt in deze tekst dat de Afrikaanse serval en de Bengaalse tijgerkat eigenlijk tot één soort gerekend kunnen worden?

De mens en de bonobo.
Zie figuur B 5607 van de bijlage.

Hieronder een fragment uit "De mens van morgen" van Dirk Draulans.

De biologe Ellen Van Krunkelsven werkt met mensapen. "Ik stapte zo maar bij hem binnen. Ik stapte toen binnen bij elke bonobo waar ik mee te maken kreeg. Dat was voor ik in Planckendael gebeten werd door een bonobo die me bij mijn haar had gegrepen en niet wilde lossen. Nu ben ik wat voorzichtiger. Het was gezellig bij Congo in de kooi. We vlooiden elkaar, tot het te gezellig werd. Hij kreeg zo'n grote erectie dat ik de kooi dringend moest verlaten. Anders hadden we negen maanden later misschien een of andere hybride moeten bestuderen. Het is wel een aanlokkelijk idee: eens testen of mensen en bonobo's samen kinderen kunnen krijgen, het laatste greintje uniciteit van de mens onderuit halen."

Stel dat Ellen haar wilde idee ten uitvoer had gebracht en er was een hybride (tussenvorm) geboren, had ze dan aangetoond dat mens en bonobo tot één soort behoren? Leg je antwoord uit.

Muildieren.

Biologen beschouwen paard en ezel als verschillende soorten, maar bij kruising ontstaan nakomelingen: muildieren.

Zouden biologen nu volgens het biologisch soortbegrip paard en ezel moeten beschouwen als soortgenoten?

Ereprijs.
Zie figuur B 5613 van de bijlage.

De ereprijsbloem is maar op één manier in twee gelijke helften te verdelen.

Dat verschijnsel noemen we .

Orchideeën.

Sara, een evolutiebiologe, bestudeert twee orchideeënpopulaties, een uit New Brunswick en een uit Novia Scotia. Zij wil weten of de twee populaties tot dezelfde soort of tot twee verschillend soorten behoren.

Wat is de beste manier om daar achter te komen?

2/2 Een nieuwe soort.

Mede naar aanleiding van deze vondst deed de bioloog C. Paxton onderzoek naar de vraag hoeveel van dergelijke grote diersoorten er in de toekomst nog meer ontdekt zullen worden.
Paxton beperkte zich tot wat hij zeemonsters noemde: dieren die in zee leven en meer dan 2 meter lang kunnen worden.
Op basis van gegevens over het aantal ontdekte zeemonsters in verschillende jaren stelde Paxton het volgende model op:

P (t) = 264t- 476657
t-1767

Met dit model kon hij een schatting maken van het aantal ontdekte soorten tot en met een zeker jaar t. In deze formule is P(t) het aantal soorten dat tot en met jaar t bekend is. Dus als je een schatting wilt van het aantal soorten dat bijvoorbeeld op het eind van het jaar 1980 bekend is, dan moet je t = 1980 invullen in de formule. De uitkomst wordt afgerond op gehelen.
Vanaf eind 1895 tot en met eind 1995 zijn er in werkelijkheid 30 soorten ontdekt.

Bereken hoeveel soorten er volgens het model van Paxton zouden zijn ontdekt in deze periode.

Een soort.

Wat zijn de kenmerken van een soort?

Soorten zijn groepen van natuurlijke populaties waarvan de leden

Verwantschap.
Zie figuur B 5708 van de bijlage.

In de afbeelding hiernaast zijn vier diergroepen A, B, C en D aangegeven die een zekere mate van verwantschap met elkaar hebben.
Over die mate van verwantschap worden enkele uitspraken gedaan:

Welke uitspraak is juist?

1/2 Amish.

De Amish is een groep mensen van Zwitserse afkomst, die op grond van hun geloof zeer afgesloten van de buitenwereld leeft in de Amerikaanse staat Pennsylvania. Huwelijken komen vrijwel alleen binnen de groep voor.

Welke term is op hen van toepassing?

2/2 Amish.
Zie figuur B 5709 van de bijlage.

Bij de Amish komt het zogenaamde Ellis-van Creveldsyndroom relatief vaak voor. Kinderen worden geboren met een vinger teveel en zijn geestelijk achter (zie de afbeelding). Deze afwijking erft recessief over.

Een Amish man en zijn Amish vrouw zijn beide drager van het gen dat deze afwijking veroorzaakt.

Hoe groot is de kans dat een kind van hen lijdt aan het Ellis-van Creveldsyndroom?

Precipitatietest.
Zie figuur B 5710 van de bijlage.

De verwantschapsbanden tussen verschillende primaten kunnen opgesteld worden door vergelijking van het bloedserum. Hierbij maakt men gebruik van een precipitatietest waarbij antistoffen een neerslag vormen met de in het serum aanwezige eiwitten.
In de tabel hieronder staan de resultaten weergegeven van een precipitatietest met sera afkomstig van verschillende primaten (uitgedrukt in percentages).

afbeelding

In de afbeelding zijn twee mogelijke stambomen betreffende vier soorten primaten weergegeven.

Welke stamboom is op basis van deze testgegevens juist?
Dat is .

-

Schimmels.

Vroeger werden de schimmels tot het plantenrijk gerekend. Tegenwoordig vormen de schimmels een eigen "rijk". Argumenten daarvoor zijn dat schimmels andere eigenschappen hebben dan planten.

Bij welke van de volgende eigenschappen is er verschil of zijn er verschillen tussen planten en schimmels?

1. de energievoorziening: autotroof dan wel heterotroof;
2. de samenstelling van de celwand;
3. de aanwezigheid van een kernmembraan.

Kruis het juiste nummer of de juiste nummers aan.

Licht in water.

In de zeeën komen veel groenwieren en roodwieren voor. In zeeën komen normaliter beneden de 6 meter nauwelijks nog groenwieren voor. Roodwieren komen tot ongeveer 20 meter diepte voor.

Op grond van dit gegeven kan worden verwacht dat