Oefentoets Biologie: Voeding | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 14

13/15 Dik worden en afvallen.

Karel wil wel speciale voedingsmiddelen eten om af te vallen. Daarin is vet vervangen door olestra.

Leg uit dat olestra geen energie aan de spieren kan leveren, zoals het vet in boter en frites.

14/15 Dik worden en afvallen.

De eetgewoonten in de familie van Karel hebben een grote invloed op zijn figuur. Verder hebben erfelijke factoren invloed op de hoeveelheid vet die hij vasthoudt als reserve.

Karel valt nu af door andere eetgewoonten.

Heeft het afvallen invloed op het genotype van Karel?
Wat is daarvoor de verklaring?

15/15 Dik worden en afvallen.

Joris en Karel zijn vrienden. Beiden zijn 28 jaar oud. Joris is 1,90 meter lang en weegt 80 kilo. Karel is even lang, maar hij is zwaarder dan Joris.

Joris wil weten of zijn gewicht past bij zijn lengte. Hij kan daarvoor de Quetelet-index berekenen (zie informatie 9).

Tot welke gewichtsgroep wordt Joris volgens de Quetelet-index gerekend? Leg je antwoord uit met een berekening.

1/6 Veel eten tijdens de kerstdagen.
Zie figuur A 482 van de bijlage.

In een krantenartikel beschreef men wat voor gevolgen het kan hebben als je veel en lekker eet tijdens de kerstdagen.

Als je veel eet met de kerstdagen is de kans groot dat je extra vet opslaat. Dat kan wel oplopen tot 500 gram extra vet. Kijk maar eens naar de samenstelling van de maaltijden. Bij het kerstontbijt neem je een gebakken ei, een beschuit met honing, twee warme witte broodjes met boter en kaas, twee sneden kerstbrood met poedersuiker en enkele koppen thee. Na dit uitgebreide ontbijt volgen de lunch, een diner en vaak nog tussendoortjes. En daarna is er nog tweede kerstdag. De koolhydraten uit deze overvloedige maaltijden worden verbrand of er wordt vet van gemaakt. Van het vet wordt een klein gedeelte verbrand. De rest wordt opgeslagen. Als je dit extra vet kwijt wilt raken moet je een flinke inspanning leveren, bijvoorbeeld 400 kilometer fietsen.

De samenstelling van het kerstontbijt voldoet niet helemaal aan de aanbevelingen van de voedingswijzer.

Uit welk van de vakken van de voedingswijzer zit er geen voedingsmiddel in het kerstontbijt?



-

2/6 Veel eten tijdens de kerstdagen.

Stoffen uit het kerstontbijt gaan na opname in het bloed direct naar de lever via een bepaald bloedvat.

Wat is de naam van dat bloedvat?

Dit is de/het [invulveld].

3/6 Veel eten tijdens de kerstdagen.

In een krantenartikel beschreef men wat voor gevolgen het kan hebben als je veel en lekker eet tijdens de kerstdagen.

Bij het kerstontbijt neem je een gebakken ei, een beschuit met honing, twee warme witte broodjes met boter en kaas, twee sneden kerstbrood met poedersuiker en enkele koppen thee. Na dit uitgebreide ontbijt volgen de lunch, een diner en vaak nog tussendoortjes. En daarna is er nog tweede kerstdag. De koolhydraten uit deze overvloedige maaltijden worden verbrand of er wordt vet van gemaakt. Van het vet wordt een klein gedeelte verbrand. De rest wordt opgeslagen.

Noem twee voedingsmiddelen van het kerstontbijt die vooral zetmeel bevatten.

4/6 Veel eten tijdens de kerstdagen.

In het kerstontbijt komen naast water en zetmeel ook mineralen voor.

Neemt de hoeveelheid vet in het lichaam toe door een te grote hoeveelheid mineralen?
En door een te grote hoeveelheid zetmeel?

5/6 Veel eten tijdens de kerstdagen.

Kerstbrood en kaas bevatten veel zout. Als iemand dan nog zout over zijn gebakken ei strooit, krijgt hij teveel zout in zijn bloed.

In welk orgaan of in welke organen wordt het teveel aan zout in het bloed weer uitgescheiden?

6/6 Veel eten tijdens de kerstdagen.

Welk van de volgende twee verschijnselen kan of welke kunnen het gevolg zijn van regelmatig teveel eten en weinig lichaamsbeweging?

1. vernauwing van de kransslagaders,
2. ernstig overgewicht.

1/4 Veel eten tijdens de kerstdagen.

In een krantenartikel beschreef men wat voor gevolgen het kan hebben als je veel en lekker eet tijdens de kerstdagen.

Tekst:
Als je veel eet met de kerstdagen is de kans groot dat je extra vet opslaat. Dat kan wel oplopen tot 500 gram extra vet.
Kijk maar eens naar de samenstelling van de maaltijden. Bij het kerstontbijt neem je een gebakken ei, een beschuit met honing, twee warme witte broodjes met boter en kaas, twee sneden kerstbrood met poedersuiker en enkele koppen thee. Na dit uitgebreide ontbijt volgen de lunch, een diner en vaak nog tussendoortjes. En daarna is er nog tweede kerstdag.
De koolhydraten uit deze overvloedige maaltijden worden verbrand of er wordt vet van gemaakt. Van het vet wordt een klein gedeelte verbrand. De rest wordt opgeslagen.
Als je dit extra vet kwijt wilt raken moet je een flinke inspanning leveren, bijvoorbeeld 11 uur (65 km) wandelen of 20 uur (400 km) fietsen.

De samenstelling van het kerstontbijt voldoet niet aan de aanbevelingen van de voedingswijzer. De voedingswijzer bevat vier vakken. In een willekeurige volgorde zijn dat:

vak A: voor voedingsmiddelen met dierlijke eiwitten, zouten en vitamines;
vak B: voor voedingsmiddelen met plantaardige eiwitten, koolhydraten, zouten, vitamines en voedingsvezels;
vak C: voor voedingsmiddelen met vetten en vitamines;
vak D: voor voedingsmiddelen met voedingsvezels en vitamine C.

Uit welke van deze vakken is geen voedingsmiddel vermeld in het kerstontbijt?




-

2/4 Veel eten tijdens de kerstdagen.

Kan door teveel eiwit in een maaltijd de hoeveelheid vet in het lichaam toenemen?
En door teveel zout? Leg je antwoorden uit.

3/4 Veel eten tijdens de kerstdagen.

In de tekst wordt gezegd dat overtollig vet kan verdwijnen door veel te fietsen of te wandelen.

Welke van de volgende beweringen over het energieverbruik bij inspanning is of welke zijn juist op grond van de tekst?

1. Als je wandelt, verbruik je per kilometer meer energie dan als je fietst.
2. Als je weinig tijd wilt besteden aan afvallen, kun je beter fietsen dan wandelen.

4/4 Veel eten tijdens de kerstdagen.

Welk van de volgende twee ziekteverschijnselen kan het gevolg zijn van regelmatig teveel eten en weinig lichaamsbeweging?

1. vernauwing in de kransslagaders
2. hepatitis

1/3 Vetzucht.

Tekst:
Veel volwassenen in Nederland lijden aan vetzucht.
Men spreekt van vetzucht als meer dan 30% van het lichaamsgewicht van iemand uit vet bestaat.
De oorzaak kan overmatig eten zijn.
Personen met vetzucht hebben een verhoogde kans op allerlei lichamelijke klachten en ziekten.
Bij een onderzoek naar de oorzaken van vetzucht kregen twaalf eeneiige tweelingparen met een normaal gewicht, gedurende drie maanden 4.103 kJ per dag meer te eten dan ze nodig hadden.
Deze 24 proefpersonen waren mannen van 19 tot 27 jaar die allen apart waren opgegroeid.
Na drie maanden waren ze allemaal zwaarder geworden.
Hoewel ze allemaal op dezelfde manier overvoerd werden, waren de verschillen in gewichtstoename groot: sommigen kwamen slechts 4 kilo aan, anderen waren wel 13 kilo zwaarder geworden.
Opvallend was dat de verschillen tussen de twee helften van elk tweelingpaar steeds kleiner waren dan tussen de verschillende tweelingparen.

ontleend aan: de Volkskrant

De onderzoekers stelden voor de proefpersonen maaltijden samen die zeer energierijk waren, terwijl ze de porties niet te groot maakten.
Zij gebruikten voedingsmiddelen waarin veel van de voedingsstof voorkwam die per gram de meeste energie levert.

Welke voedingsstof levert per gram de meeste energie?




-

2/3 Vetzucht.

Veel mensen worden in een bepaalde fase van hun leven dikker. Sommigen komen dan veel aan, anderen maar weinig.

Is het, rekening houdend met het onderzoek, waarschijnlijk dat dit verschil in gewichtstoename bij verschillende mensen alleen wordt veroorzaakt door milieufactoren, alleen door het genotype of door beide?

3/3 Vetzucht.

In de Verenigde Staten, waar veel kinderen te dik zijn, kijken kinderen per week vaak wel 20 uur televisie.

Onderzoek in dit land heeft uitgewezen dat er een rechtstreeks verband bestaat tussen het aantal uren dat een kind voor de televisie doorbrengt en de mate van overgewicht.

Geef een verklaring voor dit verband.

1/3 Ondervoeding en overvoeding.

Geef de werelddelen waarin de meeste mensen teveel voeding krijgen.

2/3 Ondervoeding en overvoeding.

In welke werelddelen krijgen mensen minder te eten dan het noodzakelijk minimum?

3/3 Ondervoeding en overvoeding.

Wat is het noodzakelijk minimum?

1/2 Enzymen bij de productie van voedingsmiddelen.

Planten kunnen koolhydraten opslaan, bijvoorbeeld zetmeel.
De industrie gebruikt zetmeel als grondstof voor de productie van frisdranken, snoep en ijs.
Het zetmeel moet dan eerst worden afgebroken door bepaalde enzymen.
Dit zijn dezelfde enzymen die in planten zetmeel omzetten.

Welke stof ontstaat bij deze omzetting?