Oefentoets Biologie: Spierstelsel | VWO 1/VWO 2/VWO 3 | variant 2

Spieren.
Zie figuur B 1104 van de bijlage.

De afbeelding laat een deel van de arm van de mens zien.
Over de aanhechting van de spieren worden twee beweringen gedaan:

I. De biceps en de triceps zitten beide aan de ellepijp vast.
II. De biceps en de triceps zitten beide aan het schouderblad vast.

Spieren.
Zie figuur B 788 van de bijlage.

De tekening stelt een arm van de mens voor. Hierin is een gedeelte van beenderen en spieren zichtbaar.

Aan welke beenderen is spier Q volgens de tekening bevestigd?

Spierweefsel.

Drie organen in het lichaam van de mens zijn:

1. de darmslagader,
2. de maag,
3. de urineblaas.

In de wand van welk orgaan of van welke organen komt spierweefsel voor?

Spieren.

Dwarsgestreepte spieren treft men bij de mens hoofdzakelijk aan

Spieren.
Zie figuur B 818 van de bijlage.

De tekening stelt een deel van de rechterarm en de schouder van een mens voor.

Welke spier is de antagonist van de getekende spier?

Antagonisten.

Antagonisten zijn

Spieren.

Hieronder staan drie beweringen over de bouw van skeletspieren van de mens.

1. Een spiervezel van een skeletspier staat uit een aantal met elkaar vergroeide spiercellen.
2. Een skeletspier bevat spierbundels die onder andere bestaan uit spiervezels.
3. Een skeletspier wordt omgeven door een spierschede.

Welke beweringen zijn juist?

Spieren.
Zie figuur B 669 van de bijlage.

De tekening geeft een deel weer van een arm van de mens.

Geeft cijfer 1 of cijfer 2 de buigspier aan?
Is de buigspier verbonden met het spaakbeen of met de ellepijp?

afbeelding

Een spier.
Zie figuur B 1053 van de bijlage.

In het plaatje staat een dwarsdoorsnede door een spier getekend.

Is het een skeletspier?
Zit er dus een pees aan?

afbeelding

Spieren.

Wat hoort in het rijtje niet thuis?

Spieren.

I. Door samentrekking van de kuitspier kun je je voet strekken.
II. Met de biceps wordt je onderarm gestrekt.

Spieren.

In welke regel staan spieren die elkaars antagonisten zijn?

Pezen.

Wat is de functie van pezen in ons lichaam?

Spieren.
Zie figuur B 16 van de bijlage.

De tekening geeft schematisch een been van een mens met enkele spieren weer.
Twee beenstukken (P en Q) zijn beweeglijk met elkaar verbonden door middel van een gewricht.

Een volledig buigen en strekken van dit gewricht komt tot stand door de werking van de spieren

Een spier.

Wat is de beste omschrijving?

Een willekeurige spier is een spier

Spieren.

Willekeurige spieren bij de mens treft men vooral aan

Spieren.
Zie figuur A 210 van de bijlage.

I. Spier A en spier B kunnen allebei gespannen zijn.
II. Spier A en spier B kunnen allebei samengetrokken zijn.

Spieren.
Zie figuur B 2525 van de bijlage.

I. De antagonist van spier A is spier B.
II. De antagonist van spier C is spier D.

Spieren.
Zie figuur B 2525 van de bijlage.

I. De spieren A en B tillen de hele arm omhoog.
II. De spieren C en D laten de hand of de vingers bewegen.

Spieren.

Spieren kunnen zonder hulp van andere spieren

Spieren.

Vier beweringen over een spier die zich samentrekt, zijn:

1. Impulsen hebben de spier bereikt.
2. De spier wordt dikker.
3. De spier wordt korter.
4. De pezen van de spier worden korter.

Welke van deze beweringen is niet juist?

1/3 Armen en spieren.
Zie figuur B 788 van de bijlage.

De tekening stelt een arm van mens voor. Hierin is een gedeelte van beenderen en spieren zichtbaar.

Welke spier verbruikt in deze situatie de meeste energie: spier P of spier Q?
Of verbruiken beide spieren evenveel energie?

1/3 Spieren.
Zie figuur B 3291 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch een dwars doorgesneden spier getekend. De buitenste laag van de spier (P) bestaat uit bindweefsel.

Hoe heet P?

2/3 Spieren.
Zie figuur A 783 van de bijlage.

In de afbeelding is onder andere een aantal spieren aan de achterzijde van het lichaam weergegeven.

Welke beweging ontstaat als spier P zich verder samentrekt?

3/3 Spieren.
Zie figuur A 783 van de bijlage.

In de afbeelding is ook de achillespees weergegeven.

Wat is de functie van pezen?

1/2 Achillespees.
Zie figuur B 3727 van de bijlage.

De achillespees bevindt zich aan de achterkant van het onderbeen.
De achillespees verbindt de kuitspier met bot P.

Wat is de naam van bot P?

2/2 Achillespees.
Zie figuur B 3728 van de bijlage.

Welke beweging maakt de voet als de kuitspier de achillespees omhoog trekt?

Warming-up.
Zie figuur B 1578 van de bijlage.

Tijdens een 'warming up' voor een wedstrijd doet een atleet lichte oefeningen waardoor de temperatuur in de spieren stijgt (zie de afbeelding). Hierdoor kan de atleet betere prestaties leveren.

Noem twee andere veranderingen in het lichaam die een gevolg zijn van de 'warming up' en die gunstig zijn voor het functioneren van de spieren.

Spieren.

Eigenschappen van spieren kunnen onder andere zijn:

- ze trekken snel samen
- ze trekken willekeurig samen
- ze vormen bundels
- zij zijn aan beide uiteinden verbonden met skeletdelen

Hoeveel van deze eigenschappen gelden voor dwarsgestreepte spieren?

Spieren.

Met welke van onderstaande spieren kan een mens gewilde bewegingen maken?

Spieren.
Zie figuur B 788 van de bijlage.

De tekening stelt een arm van de mens voor. Hierin is een gedeelte van beenderen en spieren zichtbaar.

Welke spier wordt of welke spieren worden langer als de arm zich strekt?

1/2 De achillespees.
Zie figuur B 3161 van de bijlage.

De achillespees is een grote pees die spier P met het hielbeen verbindt.

Wat is de naam van spier P? Deze spier is de/het [invulveld]

2/2 De achillespees.
Zie figuur B 3162 en figuur B 3163 van de bijlage.

Tijdens het volleyballen voelt Julia plotseling een heftige pijn vlak boven haar hiel. Het is alsof zij een schop tegen haar been krijgt. De trainer vermoedt dat haar achillespees is gescheurd. Om vast te stellen of de pees volledig is afgescheurd, knijpt hij in haar onderbeen (zie de afbeelding B 3162). Als de pees niet volledig is afgescheurd, zal haar voet bewegen.

In de afbeelding B 3163 staan vier manieren getekend waarop de voet kan bewegen.

Welke tekening geeft de beweging weer die de voet maakt als de achillespees omhoog getrokken wordt?

1/3 Spieren in het lichaam.

Drie spieren in het lichaam zijn: de hartspier, de kuitspier en de maagportier. De drie spieren hebben elk een eigen taak.

Verschuif de functie zo dat hij achter de juiste spier komt.

2/3 Spieren in het lichaam.
Zie figuur B 3849 van de bijlage.

In de afbeelding is een deel van het spierstelsel weergegeven.

Welke spier is in de afbeelding te zien?

3/3 Spieren in het lichaam.

Sommige spieren in het lichaam hebben aan hun uiteinden een pees.

Noem een functie van de pees.

1/3 'Stijve nek'
Zie figuur B 3217 van de bijlage.

Spieren doen soms pijn, bijvoorbeeld na een verkeerde beweging. Zo kan een 'stijve nek' ontstaan.
In de afbeelding is een spier in de nek te zien.

Met welke genummerde botten is spier R aan de onderkant verbonden?

Spier R is aan de onderkant verbonden met: 1. [invulveld] en 2. [invulveld]

2/3 ‘Stijve nek'

De spier is door middel van pezen verbonden met de botten.

Kunnen pezen zich samentrekken?
En kunnen spieren zich samentrekken?

3/3 ‘Stijve nek'

Iemand met een stijve nek kan pijnstillers slikken. Zo wordt de pijn minder.
Hieronder is een deel van een bijsluiter weergegeven.
afbeelding

Hoeveel paracetamoltabletten mag iemand van 15 jaar maximaal op één dag slikken?

-

1/4 Training.

Als iemand traint, ontwikkelen de gebruikte spieren zich. Hierdoor worden deze spieren groter en dikker.
Een spier bestaat onder andere uit eiwitten en vetten.

Leg uit dat door training vooral de hoeveelheid eiwitten in een spier toeneemt.

2/4 Training.
Zie figuur B 3129 van de bijlage.

Tijdens een training trekt een bepaalde spier zich vaak samen.
De temperatuur van het bloed op plaats P is 37°C.

Hoe hoog is de temperatuur op plaats Q?

3/4 Training.
Zie figuur B 3130 van de bijlage.

In de afbeelding is het percentage bloed weergegeven dat vóór en tijdens het trainen naar verschillende organen stroomt.

Welk orgaan krijgt tijdens het trainen meer bloed?

4/4 Training.

Sommige mensen slaan bij een training de warming-up over.

Noem een gevaar van het overslaan van een warming-up.

Een spier trekt zich samen.

Wat gebeurt er als een spier zich samentrekt?

Dan wordt die spier .

Twee spieren.
Zie figuur B 5576 van de bijlage.

Bekijk de tekening hiernaast.
Hieronder staan twee beweringen over spieren in deze tekening.

I. De spieren J en K zijn elkaars antagonisten.
II. Als we ja-knikken, gebruiken de spieren J en K afwisselend.

Welke van deze beweringen is(zijn) goed?

Onwillekeurige spieren.

Welke van de volgende spieren zijn beide onwillekeurig?

Spieren en onze wil.

Welke soort spieren staan onder invloed van onze wil?

Skeletspieren.

Skeletspieren kunnen we in twee groepen verdelen: de rode en witte spieren.

Welke bewering over rode spieren is juist?

Skeletspieren.

Skeletspieren kunnen we in twee groepen verdelen: de rode en witte spieren.

Welke bewering over witte spieren is juist?

Soorten spieren.

We kennen drie soorten spieren:

1. skeletspieren
2. hartspier
3. gladde spieren

Welke van deze spieren is (zijn) in onze slaap volledig ontspannen?

Antagonisten.

Hoe kunnen we nagaan of twee spieren antagonisten zijn?

Sprinters.
Zie figuur B 5577 van de bijlage.

Wie kunnen op de Olympische Spelen de 100 meter sprint het snelst afleggen?

Dat zijn de .

En van welk soort spieren heeft een sprinter de meeste?

Van de spieren.

Spierkracht.
Zie figuur B 5586 van de bijlage.

Hiernaast vind je een schematische tekening van een arm.
P en Q zijn spieren, X en Y zijn botten, F is de plaats voor een hand.
Ga er van uit dat in plaatje A en B spier P even sterk is.

- In welke van de situaties A en B zal punt F een grotere beweging maken als spier P zich samentrekt?

In situatie

- En in welke situatie zal punt F de grootste kracht kunnen uitoefenen?

In situatie

1/6 Sport.

De meeste skeletspieren bestaan uit zowel rode als witte spiervezels. Vaak overheerst in de spier een van beide vezeltypen. De rode spiervezels verbruiken veel zuurstof en moeten goed doorbloed zijn; ze kunnen lang werken en worden niet snel moe. De witte spiervezels werken praktisch zonder zuurstof; ze verbruiken voorraadstoffen uit de spier en worden minder goed doorbloed; ze werken sterk en snel, maar kort.

Welk type spiervezel zal je het meest aantreffen in rug- en buikspieren en waarom?

2/6 Sport.

Welk type spiervezel heeft een marathonloper vooral nodig en waarom?

3/6 Sport.

Vlees van een haas is rood, dat van een konijn wit.

Kun je dat met hun gedrag verklaren?

4/6 Sport.

Er wordt wel beweerd dat vrouwen meer uithoudingsvermogen hebben dan mannen.

Wat zou dit betekenen voor de mate van spierdoorbloeding en spierbouw bij vrouwen in vergelijking met die bij mannen?

5/6 Sport.

Een marathonloper stopt vrij plotseling met zijn lievelingssport. Hij gebruikt zijn beenspieren minder en ook van zijn hart wordt minder gevergd. Hij blijft evenveel eten.

Worden zijn beenspieren nu dikker of dunner? Verklaar je antwoord.

6/6 Sport.

Zijn onderhuid blijkt dikker te worden.

Welke (organische) stof zal hij hierin zijn gaan opslaan?

Dat is ........................

Tenniselleboog.
Zie figuur B 5587 van de bijlage.

Een tennisspeler heeft in zijn linkerarm last gekregen van een tenniselleboog.
Tijdens een onderzoek door een arts moet de tennisspeler de linkerhand naar boven toe bewegen. De onderarm wordt daarbij door de arts tegengehouden. In tekening 1 is dat weergegeven. Spier P in tekening 2 zit aan de linkerkant, buiten de afbeelding, verbonden met de hand.

Wordt spier P tijdens het naar boven bewegen van de hand korter of langer of blijft ze ongeveer even lang?

En pees R?

Een armspier.
Zie figuur B 2875 van de bijlage.

In de afbeelding is een spier P getekend die verbonden is met bot 1 en bot 2 (zie afbeelding B 2874).

Welke beweging ontstaat als spier P zich samentrekt?

Achillespees.

Welke beweging maakt de voet, wanneer de kuitspier zich samentrekt?