Oefentoets Biologie: Voortplanting - mens_chromosomen | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 2

1/2 Mensen vergelijken.
Zie figuur B 1551 van de bijlage.

In de afbeelding zijn de chromosomen uit lichaamscellen van twee mensen schematisch weergegeven.

Hoeveel chromosomenparen komen op tekening 1 van de afbeelding voor?

2/2 Mensen vergelijken.
Zie figuur B 1551 van de bijlage.

Over de twee mensen van wie in de afbeelding de chromosomen zijn weergegeven, worden de volgende beweringen gedaan:

I. Beide mensen hebben hetzelfde genotype.
II. Deze mensen verschillen in fenotype.

1/4 Een bevruchting.
Zie figuur B 2438 van de bijlage.

De afbeelding geeft verschillende stadia weer van de bevruchting van een eicel van een mens en van de daarop volgende deling. Het kind dat hieruit ontstaat, is een meisje. In stadium 1 van de afbeelding is de eicel nog niet bevrucht.

Welk van de geslachtschromosomen bevindt of welke bevinden zich in stadium 1 in de kern van deze eicel?

2/4 Een bevruchting.

Welk geslachtschromosoom bevat de spermacel die de eicel bevrucht?

Het [invulveld]-chromosoom

3/4 Een bevruchting.
Zie figuur B 2438 van de bijlage.

Over stadium 2 en 4 van de afbeelding worden de volgende beweringen gedaan:

1. Tijdens stadium 2 komen er in de eicel chromosomen bij.
2. Het geslacht van het kindje is in stadium 4 al bepaald.

Welke van deze beweringen is of zijn juist?

4/4 Een bevruchting.
Zie figuur B 2438 van de bijlage.

Het komt wel eens voor dat cellen zoals die in stadium 6 van de afbeelding van elkaar los raken. De beide losse cellen gaan zich apart verder delen en de beide klompjes cellen nestelen zich afzonderlijk in. Zo kan uiteindelijk een tweeling geboren worden.

Is de tweeling die dan wordt geboren eeneiig of twee-eiig?
Of is dit niet te zeggen op grond van de gegevens?

1/5 Een jongetje of een meisje?

Bij de mens wordt op het moment van de bevruchting al vastgelegd of een bevruchte eicel zich tot een jongetje of tot een meisje zal ontwikkelen.
Dit wordt bepaald door de geslachtschromosomen die bij de bevruchting bij elkaar komen.

In een bepaalde bevruchte eicel bevinden zich twee verschillende typen geslachtschromosomen.

Ontwikkelt zich hieruit een jongetje of een meisje of is dit niet te voorspellen?

2/5 Een jongetje of een meisje?

Kan een jongetje het Y-chromosoom van zijn moeder hebben gekregen?
En van zijn vader?

3/5 Een jongetje of een meisje?

Heeft een meisje een X-chromosoom van haar moeder gekregen?
En van haar vader?

4/5 Een jongetje of een meisje?

Welk type voortplantingscel van de mens kan een X-chromosoom bevatten: een onbevruchte eicel, een spermacel of allebei?

5/5 Een jongetje of een meisje?

Bevat een onbevruchte eicel een geslachtschromosoom?
Zo ja, bevat het ook nog andere chromosomen?

1/2 Voortplanting.
Zie figuur B 2042 van de bijlage.

De afbeelding is een schema dat een deel van het voortplantingsproces bij de mens weergeeft.
De cirkels stellen cellen voor. In één van de cellen is aangegeven dat deze cel een X-chromosoom bevat.
De pijlen stellen processen voor.

Welke pijl stelt of welke pijlen stellen meiose voor?

Nu een jongen?

In een bepaald gezin zijn al vier dochters en nog geen zoon. De ouders willen erg graag een zoon. Als moeder van het vijfde kind in verwachting is, zegt ze: "Na zoveel meisjes zal het nu zeker een jongen worden".

Leg met behulp van de chromosomen in de geslachtscellen van vader en moeder uit dat deze uitspraak van moeder niet juist is. Bij je uitleg mag je één of meer tekeningen maken.

Geslacht.

Medische onderzoekers hebben een manier gevonden voor het vaststellen van het geslacht bij zeer jonge menselijke embryo's. Zij kijken daarvoor naar de geslachtschromosomen van de embryo's.

Welk type komt of welke typen geslachtschromosomen komen er voor in een cel van een mannelijk embryo?

Geslachtschromosomen.
Zie figuur B 3694 van de bijlage.

In de afbeelding zijn cellen uit het lichaam van een mannelijk en vrouwelijk persoon schematisch getekend. Bij deze diersoort wordt het geslacht op dezelfde manier door de chromosomen bepaald als bij mensen.

Welke letters geven de geslachtschromosomen aan?

Astma.

De ziekte astma is mede erfelijk bepaald. Hieronder staan twee beweringen over de plaatsen waar het erfelijke materiaal voor astma zich bevindt:

I. Bij iemand die aan astma lijdt, bevindt het erfelijke materiaal voor astma zich alleen in de spiercellen van de luchtwegen.
II. Bij iemand die aan astma lijdt, bevindt het erfelijke materiaal voor astma zich in alle chromosomen van de spiercellen van de luchtwegen.

Stamcellen.
Zie figuur C 376 van de bijlage.

Als een eicel bevrucht is, gaat die zich delen. Na ongeveer vijf dagen is een klompje cellen ontstaan. In dit klompje bevinden zich cellen die stamcellen worden genoemd.
Tijdens de ontwikkeling van het embryo ontstaan uit stamcellen alle verschillende soorten weefsels.
Wetenschappers onderzoeken de mogelijkheid om stamcellen in een laboratorium te kweken. Als het dan zou lukken om uit stamcellen verschillende soorten cellen te laten ontstaan, dan kunnen die misschien gebruikt worden om beschadigd weefsel te herstellen.

Een onbevruchte eicel bevat 23 chromosomen.

Hoeveel chromosomen bevat een stamcel bij nummer 6 uit de afbeelding? [invulveld] chromosomen