Ordening
4/4 Een derde rijk.
Carl Woese voegde de groep van de Archaea toe.
Welke 3 kenmerken pleiten voor een aparte groep van de Archaea?
Oefentoets Biologie: Ordening - algemeen | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 4
Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
Aantal vragen
20
Vak(ken)
Biologie
Kerndoel(en)
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
Leerniveau(s)
VWO 4, VWO 5, VWO 6
Uitgever
NVON
Copyright
cc-by-sa-40
Ordening
1/3 Herbarium.
Zie figuur A 581 van de bijlage.
Een herbarium is een verzameling van planten en plantendelen die zijn gedroogd en opgeplakt op vellen papier. In de afbeelding zijn van een vel uit een herbarium plantendelen nagetekend.
Daarbij zijn enkele delen van de plant vergroot weergegeven.
Geef de wetenschappelijke naam van de plant op dit herbariumvel.
afbeelding
Ordening
2/3 Herbarium.
Zie figuur B 2763 van de bijlage.
De bouw van het blad is aangepast aan de groeiwijze van de plant en aan het milieu.
In de afbeelding zijn twee bladdoorsneden (1 en 2) weergegeven. De ene is afkomstig van het blad van een grasachtige plant (zoals rogge), de andere van een blad van de waterlelie.
Welk nummer geeft de doorsnede van een roggeblad aan? Leg je antwoord uit.
afbeelding
Ordening
3/3 Herbarium.
In het kiemplantje uit het herbarium vond, voordat het werd geplukt, al fotosynthese plaats. In het gedroogde en opgeplakte kiemplantje is houtstof aanwezig.
Kan deze houtstof gevormd zijn uit stoffen die zich in het zaad bevonden?
En uit stoffen die ontstonden bij de fotosynthese?
Ordening
1/9 Nieuwe soort.
ONTDEKKING DEENSE BIOLOGEN:
NIEUWE TAK IN DIERENRIJK: FYLUM PANDERA.
Ontdekking Deense biologen 'naast de deur'.
De Denen Peter Funch en Möbjerg Kristensen zijn toegetreden tot de rijen der wetenschappelijk onsterfelijken. De twee biologen zijn de ontdekkers van een nieuw fylum in het dierenrijk. Ze publiceerden hun bevindingen vorige week in het tijdschrift Nature. Het opvallende is, dat de Denen hun nieuwe diersoort niet hebben ontdekt in een of ander onherbergzame landstreek, maar letterlijk naast de deur. Symbion pandora, zoals ze hun ontdekking hebben genoemd, leeft namelijk als parasiet op de lippen van Scandinavische kreeften die gewoon uit het Kattegat kunnen worden opgevist. In de taxonomie komt het fylum op de tweede plaats, onmiddellijk na de hoofdindeling in rijken (het planten-, dieren en schimmelrijk). Elk fylum bestaat uit een verzameling soorten die allemaal volgens dezelfde biologische 'blauwdruk' zijn opgebouwd. Het nieuwe fylum (Cycliophora genaamd) valt onder het dierenrijk, dat al een stuk of 35 van dergelijke groepen kende. Mensen maken bijvoorbeeld deel uit van het fylum der gewervelden, samen met vissen, amfibieën, reptielen, vogels en zoogdieren. De vertegenwoordigers van het nieuwe fylum zien er niet erg indrukwekkend uit; ze meten minder dan een millimeter in lengte. Hun lichaam bestaat uit niet veel meer dan een zak met ingewanden die met behulp van een schijfvormig zuignapje vastzit aan de kaken van de gastheer-kreeft.
(Brabants Dagblad, 20 december 1995).
Zie volgende scherm
Ordening
2/9 Nieuwe soort.
In de tekst staat het woord 'taxonomie' verklaard.
Zoek in het artikel de verklaring van het woord taxonomie en probeer dit in je eigen woorden te vertalen.
Ordening
3/9 Nieuwe soort.
Welke bioloog mag je de grondlegger van de moderne taxonomie noemen?
Deze persoon is [invulveld]
Ordening
5/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.
Op welke twee plaatsen wijkt het afgebeelde schema af van de indeling in je boek?
afbeelding
Ordening
6/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.
Geef de 'nieuwe' tak Cycliophora een zo precies mogelijke plaats in het schema.
afbeelding
Ordening
7/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.
In het artikel gebruikt men het woord 'phylum'. Een phylum komt direct na de indeling in rijken.
Wat is volgens jou de vertaling van het woord phylum, als je gebruik maakt van het vertakkingsschema van organismen?
Deze vertaling luidt: [invulveld]
afbeelding
Ordening
8/9 Nieuwe soort.
Een citaat uit het artikel luidt: 'onmiddellijk van de hoofdindeling in rijken (het planten-, dieren- en schimmelrijk)'.
Als je uitgaat van de indeling van organismen in vier rijken, welk rijk is dan niet genoemd?
Dit rijk is dat van de [invulveld]
Ordening
9/9 Nieuwe soort.
Als je uitgaat van de indeling van organismen in vijf rijken, welke rijken zijn dan niet genoemd?
Ordening
1/3 Een nieuwe diersoort.
Zie figuur E 33 van de bijlage.
In 1995 ontdekten de Deense biologen Peter Funch en Möbjerg Kristensen een nieuwe diersoort die zij bij geen enkele diergroep konden onderbrengen. Ze gaven deze de naam Symbion pandera. Het diertje leeft op de monddelen van een Noorse kreeft (Nephrops norvegicus) en voedt zich met deeltjes die overblijven als de kreeft zijn voedsel naar binnen werkt.
Om de voeding op te nemen en te verwerken ontwikkelt het dier een voedingsstructuur.
Symbion pandora kan zich, afhankelijk van de milieuomstandigheden, zowel geslachtelijk (seksueel) als ongeslachtelijk (aseksueel) voortplanten (zie de afbeelding).
Onder welke milieuomstandigheden, gelijkblijvende of wisselende, biedt geslachtelijke voortplanting dan wel ongeslachtelijke voortplanting meer voordeel voor Symbion pandora?
afbeelding
afbeelding
Ordening
2/3 Een nieuwe diersoort.
Symbion pandora produceert twee typen larven: de pandoralarve en de chordoïdlarve. De pandoralarve ontstaat na ongeslachtelijke voortplanting en is diploïd.
Geldt ook voor de chordoïdlarve dat deze diploïd is? Leg je antwoord uit.
Ordening
3/3 Een nieuwe diersoort.
Symbion pandora is zó speciaal dat hij in een aparte hoofdafdeling is geplaatst. Om te onderzoeken met welke andere diergroep het dier verwant is of met welke diergroep het een gemeenschappelijke voorouder heeft, onderzoekt men het DNA.
Wat onderzoekt men van het DNA om verwantschap te bepalen?
Ordening
1/2 Biologie en politie.
Tekst: De activiteit van veel insecten is onder andere afhankelijk van de temperatuur en licht. Dit geldt ook voor de aasvlieg Lucilia sericata. De larven van Lucilia sericata leven als aaseter op de lijken van zoogdieren. De aasvliegen zijn lichtminnend: in het donker vertonen ze geen activiteit. Vrijwel direct na het doodgaan van een dier komen deze Lucilia-vliegen in grote aantallen op het kadaver af. Na deze eerste invasie volgen ook andere lichtminnende insecten zoals kaasvliegen. Nog later verschijnen ook allerlei kevers bij het lijk.
(bewerkt naar: de Volkskrant, februari 1996)
Op een lijk, dat in een donkere grot werd aangetroffen door de politie, bevonden zich grote aantallen Lucilia-larven en geen larven van andere insecten zoals kaasvliegen of bepaalde kevers.
Welke twee conclusies kan de politie ten aanzien van het lijk hieruit trekken?
Ordening
2/2 Biologie en politie.
Geef de naam van het bovenbeschreven verschijnsel waarbij in een vaste volgorde steeds nieuwe soorten een bepaalde leefomgeving koloniseren.
Dit verschijnsel heet: [invulveld]
Ordening
1/2 Rijken.
Geef het oude en het nieuwe rijkensysteem in de systematiek.
Ordening
2/2 Rijken.
Welke reden(en) heeft(hebben) ertoe geleid om tot het nieuwe rijkensysteem te komen?