Oefentoets Biologie: Ordening - algemeen | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 4

4/4 Een derde rijk.

Carl Woese voegde de groep van de Archaea toe.

Welke 3 kenmerken pleiten voor een aparte groep van de Archaea?

1/3 Herbarium.
Zie figuur A 581 van de bijlage.

Een herbarium is een verzameling van planten en plantendelen die zijn gedroogd en opgeplakt op vellen papier. In de afbeelding zijn van een vel uit een herbarium plantendelen nagetekend.
Daarbij zijn enkele delen van de plant vergroot weergegeven.

Geef de wetenschappelijke naam van de plant op dit herbariumvel.

2/3 Herbarium.
Zie figuur B 2763 van de bijlage.

De bouw van het blad is aangepast aan de groeiwijze van de plant en aan het milieu.

In de afbeelding zijn twee bladdoorsneden (1 en 2) weergegeven. De ene is afkomstig van het blad van een grasachtige plant (zoals rogge), de andere van een blad van de waterlelie.

Welk nummer geeft de doorsnede van een roggeblad aan? Leg je antwoord uit.

3/3 Herbarium.

In het kiemplantje uit het herbarium vond, voordat het werd geplukt, al fotosynthese plaats. In het gedroogde en opgeplakte kiemplantje is houtstof aanwezig.

Kan deze houtstof gevormd zijn uit stoffen die zich in het zaad bevonden?
En uit stoffen die ontstonden bij de fotosynthese?

2/9 Nieuwe soort.

In de tekst staat het woord 'taxonomie' verklaard.

Zoek in het artikel de verklaring van het woord taxonomie en probeer dit in je eigen woorden te vertalen.

3/9 Nieuwe soort.

Welke bioloog mag je de grondlegger van de moderne taxonomie noemen?

Deze persoon is [invulveld]

4/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.
Om inzicht te krijgen in de verschillende organismen die er bestaan, maken we gebruik van een vertakkingsschema van organismen.

Het afgebeelde schema, C 171, volgt niet precies de indeling van organismen, zoals je boek dat doet.

Maak het schema af.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.

-

5/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.

Op welke twee plaatsen wijkt het afgebeelde schema af van de indeling in je boek?

6/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.

Geef de 'nieuwe' tak Cycliophora een zo precies mogelijke plaats in het schema.

7/9 Nieuwe soort.
Zie figuur C 171 van de bijlage.

In het artikel gebruikt men het woord 'phylum'. Een phylum komt direct na de indeling in rijken.

Wat is volgens jou de vertaling van het woord phylum, als je gebruik maakt van het vertakkingsschema van organismen?

Deze vertaling luidt: [invulveld]

8/9 Nieuwe soort.

Een citaat uit het artikel luidt: 'onmiddellijk van de hoofdindeling in rijken (het planten-, dieren- en schimmelrijk)'.

Als je uitgaat van de indeling van organismen in vier rijken, welk rijk is dan niet genoemd?

Dit rijk is dat van de [invulveld]

9/9 Nieuwe soort.

Als je uitgaat van de indeling van organismen in vijf rijken, welke rijken zijn dan niet genoemd?

1/3 Een nieuwe diersoort.
Zie figuur E 33 van de bijlage.

In 1995 ontdekten de Deense biologen Peter Funch en Möbjerg Kristensen een nieuwe diersoort die zij bij geen enkele diergroep konden onderbrengen. Ze gaven deze de naam Symbion pandera. Het diertje leeft op de monddelen van een Noorse kreeft (Nephrops norvegicus) en voedt zich met deeltjes die overblijven als de kreeft zijn voedsel naar binnen werkt.
Om de voeding op te nemen en te verwerken ontwikkelt het dier een voedingsstructuur.

Symbion pandora kan zich, afhankelijk van de milieuomstandigheden, zowel geslachtelijk (seksueel) als ongeslachtelijk (aseksueel) voortplanten (zie de afbeelding).

Onder welke milieuomstandigheden, gelijkblijvende of wisselende, biedt geslachtelijke voortplanting dan wel ongeslachtelijke voortplanting meer voordeel voor Symbion pandora?

afbeelding

2/3 Een nieuwe diersoort.

Symbion pandora produceert twee typen larven: de pandoralarve en de chordoïdlarve. De pandoralarve ontstaat na ongeslachtelijke voortplanting en is diploïd.

Geldt ook voor de chordoïdlarve dat deze diploïd is? Leg je antwoord uit.

3/3 Een nieuwe diersoort.

Symbion pandora is zó speciaal dat hij in een aparte hoofdafdeling is geplaatst. Om te onderzoeken met welke andere diergroep het dier verwant is of met welke diergroep het een gemeenschappelijke voorouder heeft, onderzoekt men het DNA.

Wat onderzoekt men van het DNA om verwantschap te bepalen?

1/2 Biologie en politie.

Tekst: De activiteit van veel insecten is onder andere afhankelijk van de temperatuur en licht. Dit geldt ook voor de aasvlieg Lucilia sericata. De larven van Lucilia sericata leven als aaseter op de lijken van zoogdieren. De aasvliegen zijn lichtminnend: in het donker vertonen ze geen activiteit. Vrijwel direct na het doodgaan van een dier komen deze Lucilia-vliegen in grote aantallen op het kadaver af. Na deze eerste invasie volgen ook andere lichtminnende insecten zoals kaasvliegen. Nog later verschijnen ook allerlei kevers bij het lijk.

(bewerkt naar: de Volkskrant, februari 1996)

Op een lijk, dat in een donkere grot werd aangetroffen door de politie, bevonden zich grote aantallen Lucilia-larven en geen larven van andere insecten zoals kaasvliegen of bepaalde kevers.

Welke twee conclusies kan de politie ten aanzien van het lijk hieruit trekken?

2/2 Biologie en politie.

Geef de naam van het bovenbeschreven verschijnsel waarbij in een vaste volgorde steeds nieuwe soorten een bepaalde leefomgeving koloniseren.

Dit verschijnsel heet: [invulveld]

1/2 Rijken.

Geef het oude en het nieuwe rijkensysteem in de systematiek.

2/2 Rijken.

Welke reden(en) heeft(hebben) ertoe geleid om tot het nieuwe rijkensysteem te komen?