Oefentoets Biologie: Voeding - algemeen | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 5

1/14 Aardappels.
Zie bijlage C 380.

De bloemen van de aardappelplant worden bestoven door insecten.

Noem twee eigenschappen uit informatie 1 in bijlage C 380 waaruit dat afgeleid kan worden.

2/14 Aardappels.
Zie informatie 1 in bijlage.

De groene bessen van een aardappelplant hebben zich uit de stamper ontwikkeld.

Uit welk deel van de stamper groeit zo'n bes?

3/14 Aardappels.
Zie informatie 1 t/m 4 in de bijlagen.

In de informatie worden verschillende factoren genoemd die invloed hebben op de groei van aardappels.
Geef je antwoord door ja of nee te zetten achter de twee vragen hieronder.

Heeft volgens de informatie het genotype van de aardappelplant invloed op de groei? [invulveld]

En hebben biotische factoren volgens de informatie invloed? [invulveld]

4/14 Aardappels.
Zie informatie 1 t/m 4 in de bijlagen.

Over het vermeerderen van aardappelplanten worden twee uitspraken gedaan.

Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

Voor het verkrijgen van aardappelrassen met nieuwe eigenschappen wordt ongeslachtelijke voortplanting toegepast. [invulveld]

Voor het verkrijgen van veel aardappelen van één bepaalde kloon wordt geslachtelijke voortplanting toegepast. [invulveld]

5/14 Aardappels.
Zie figuur A 958 ovan de bijlage.
afbeelding

Maak op de uitwerkbijlage met de gegevens hierboven een staafdiagram van het gebruik van de aardappels die in Nederland geteeld worden.

6/14 Aardappels.
Zie informatie 5 in de bijlage.

Een deel van de hoeveelheid aardappels die in Nederland worden geoogst, wordt opgegeten door mensen.

Uit hoeveel miljoen ton aardappels bestaat dit deel volgens de gegevens van informatie 5?

Uit [invulveld] miljoen ton.

7/14 Aardappels.

Onderstaande tabel geeft de samenstelling en verbrandingswaarde per 100 g weer van rauwe, gekookte en gebakken aardappels.
afbeelding

Leg met behulp van de info hierboven uit, waardoor gebakken aardappels meer kJ aan energie leveren dan een gelijke hoeveelheid gekookte aardappels.

8/14 Aardappels.
Zie informatie 6 in de bijlage.

Aardappels zijn een belangrijke bron van vitamine C.

Hoeveel mg is de ADH aan vitamine C volgens de gegevens in informatie 6? [invulveld] mg

9/14 Aardappels.
Zie informatie 7 in de bijlage.

In informatie 7 staat, dat vaten in de aardappelplant verstopt raken als gevolg van de verwelkingsziekte.

Welke vaten raken dan verstopt?

10/14 Aardappels.
Zie informatie 7 in de bijlage.

In informatie 7 worden enkele ziekten en plagen genoemd die de aardappeloogst kunnen bedreigen.

Hebben de veroorzakers van bruinrot en aardappelmoeheid een celwand?

afbeelding

11/14 Aardappels.
Zie figuur B 4465 van de bijlage.
Zie informatie 8 in de bijlage.

In de afbeelding is een doorsnede van een oog schematisch weergegeven.

Welke twee letters geven delen aan die volgens informatie 8 aangetast worden door gebrek aan vitamine A?

De letters [invulveld] en [invulveld].

12/14 Aardappels.
Zie informatie 8 in de bijlage.

In informatie 8 staat dat Japanse onderzoekers beweren dat het brandnetelbintje een hogere opbrengst zal opleveren dan een ander aardappelras.

Schrijf een werkplan op waarmee dit onderzocht kan worden.

13/14 Aardappels.
Zie informatie 8 in de bijlage.

In informatie 8 staat dat men in India een aardappelplant gemaakt heeft waarvan de knollen meer eiwit bevatten dan normaal. Tegenstanders van genetische modificatie vinden dat in India beter meer peulvruchten zoals linzen gegeten kunnen worden om eiwitgebrek tegen te gaan.

In de tabel (informatie 6) staan enkele gegevens over de voedingswaarde van rauwe, gekookte en gebakken aardappels.
afbeelding

In 100 g linzen bevindt zich 20 g eiwit.

Bevat 100 g eiwitaardappels meer of minder eiwit dan 100 g linzen?
Of is er geen verschil? Leg je antwoord uit met een berekening, waarbij je gebruik maakt van de gegevens hierboven en informatie 8.

14/14 Aardappels.
Zie informatie 8 in de bijlage.

In informatie 8 staat, dat uit bloedonderzoek bleek, dat mensen na het eten van vaccinaardappels immuniteit opgebouwd hadden tegen hepatitis B.

Wat heeft men in het bloed van deze mensen aangetroffen waaruit dat afgeleid kan worden?

1/2 Chips.
Zie figuur B 1613 van de bijlage.

In de afbeelding is een etiket van een zakje chips weergegeven.
In de voedingswaarde-wijzer worden voedingsstoffen genoemd.

Welke van de genoemde voedingsstoffen moeten worden verteerd voor ze in het bloed kunnen worden opgenomen?

2/2 Chips.

Leg uit dat de energie die vrijkomt uit de voedingsstoffen in de chips vastgelegde zonne-energie is.

2/2 Pinda's.

afbeelding

Hoeveel gram kipfilet levert ongeveer evenveel vitamine B als 100 g pinda's?

1/3 Voedingsstoffen bij de mens.

Voedingsstoffen van de mens worden wel eens verdeeld in bouwstoffen, brandstoffen en beschermende stoffen.
Tot de bouwstoffen behoren: water, eiwitten en zouten.
Ons lichaam bestaat voor ongeveer 65% uit water, voor ongeveer 20% uit eiwitten en voor ongeveer 5% uit zouten.
Een deel van de brandstoffen kan als reservestof worden opgeslagen.
Een cel kan zich delen, waarbij twee cellen ontstaan die even groot worden als de oorspronkelijke cel was.

Zijn bij dit proces bouwstoffen, brandstoffen en beschermende stoffen nodig?

afbeelding

2/3 Voedingsstoffen bij de mens.

Welke bouwstoffen uit het voedsel worden verteerd voordat ze in het bloed worden opgenomen?

3/3 Voedingsstoffen bij de mens.

Welke brandstoffen uit het voedsel kunnen bij de mens in reservestof worden omgezet?