Oefentoets Biologie: Bloed | Algemeen | HAVO 1/HAVO 2 | variant 1

Immuniteit.

I. Natuurlijke immuniteit wordt veroorzaakt door een vaccin.
II. Kunstmatige immuniteit is voor kinderen noodzakelijk om te overleven.

Etter.

Waaruit bestaat etter?

Vaccin.

Wat is een vaccin?

Kniebuigingen.

Een proefpersoon maakt snel achter elkaar 25 diepe kniebuigingen.

Welke van de volgende veranderingen zullen vrijwel zeker plaatsvinden in het lichaam van de proefpersoon
tijdens het maken van de kniebuigingen?

1. het aantal ademhalingen per minuut neemt toe,
2. de hoeveelheid bloed die per minuut het hart verlaat, neemt toe,
3. de hoeveelheid bloed die per minuut naar de beenspieren gaat, neemt toe,
4. de bloeddruk neemt toe.

Bloed en vervoer.

Bloed dient niet voor het vervoer van

Orgaantransplantatie.

Wat is Euro Transplant?

Bloeddoping.

Een vorm van doping is de zogenaamde bloeddoping.
Een ösportmanö krijgt dan op kunstmatige wijze extra rode bloedcellen in zijn bloed. Hij hoopt als gevolg daarvan betere prestaties te kunnen leveren.

Wat is het gevolg van deze extra hoeveelheid rode bloedcellen in het lichaam?

Zuurstofbinding.

I. In de lichaamshaarvaten zal het bloed zuurstof en kooldioxide opnemen.
II. Hemoglobine bevindt zich bij de mens in de rode bloedcellen en dient voor de bloedstolling.

Hartwerking.

I. De vier hartkleppen staan nooit tegelijkertijd open.
II. De bloeddruk wordt gemeten in de aders.

2/4 Bloedafbraak.

Rode bloedcellen bevatten onder andere ijzer.
Als rode bloedcellen worden afgebroken, gaat dit ijzer naar de plaats waar nieuwe rode bloedcellen worden gevormd.

Waar worden rode bloedcellen gevormd?

3/4 Bloedafbraak.

Andere stoffen uit de rode bloedcellen komen via de gal in de darmen terecht. Daar worden ze verder afgebroken door bacteriën.

Op welke plaats komt de gal het verteringskanaal binnen?

1/3 Bloed.

In het bloed van de mens komen verschillende deeltjes voor: bloedplaatjes, rode bloedcellen en witte bloedcellen.

Welke van de volgende stoffen zit in de rode bloedcellen?

2/3 Bloed.

Welke deeltjes in het bloed spelen een rol bij de bloedstolling?

3/3 Bloed.

Welke deeltjes in het bloed vernietigen bacteriën?

2/8 Orgaantransplantatie.

Tegen welk type stoffen wordt een afweerreactie opgeroepen?

3/8 Orgaantransplantatie.

Voorafgaande aan de afstoting vindt antigeenpresentatie plaats.

Waar wordt het gepresenteerde antigeen vandaan gehaald?

4/8 Orgaantransplantatie.

De bloedgroep van donor en ontvanger moeten op elkaar afgestemd worden, de bloedgroep wordt bepaald door de bloedfactor.

Op welke cellen komen deze factoren voor?

5/8 Orgaantransplantatie.

Waarom is het zo moeilijk om een ontvanger te vinden met dezelfde weefseltypering (weefselgroep) als die van het donororgaan?

6/8 Orgaantransplantatie.

Welk type cellen zal het vreemde orgaan als eerste ‘opmerken'?

7/8 Orgaantransplantatie.

Waarom hebben mensen met een leveraandoening een gebrek aan eiwitten?

8/8 Orgaantransplantatie.

Bij een levertransplantatie zal naast de leverader en leverslagader nog een ander belangrijk bloedvat moeten worden afgesloten.

Welke?

HIV-virussen.

De ziekte AIDS wordt veroorzaakt door de zogenoemde HIV-virussen. Deze HIV-virussen vernietigen bepaalde bloeddeeltjes. AIDS-patiënten zijn zeer gevoelig voor infecties waar gezonde mensen niet gauw last van hebben, zoals longontsteking, schimmelinfecties in de luchtwegen, enzovoorts.

Welke bloeddeeltjes worden op grond van bovenstaande gegevens waarschijnlijk vernietigd door de HIV-virussen?
Welke rol spelen deze bloeddeeltjes normaal in de bescherming tegen infecties bij gezonde mensen?

Eigenschappen van bloedcellen.
Zie figuur C 196 van de bijlage.

Vul de gevraagde eigenschappen van bloed in (gebruik de tabel op de bijlage).

1/2 Een krokodillenhart.
Zie figuur A 308 van de bijlage.

De bouw en werking van het hart van een krokodil worden vergeleken met die van het hart van de mens. Het hart van een krokodil heeft, evenals het hart van de mens, twee boezems en twee kamers. Anders dan de mens heeft de krokodil twee aorta's die met elkaar in verbinding staan. Uit de rechterkamer ontspringen de rechter aorta en de longslagader, uit de linkerkamer ontspringt de linker aorta.
In de afbeelding zijn twee schematische lengtedoorsneden van het krokodillehart getekend. Schema 1 geeft de bloedstroom in het hart weer bij een krokodil die op het land ligt. Schema 2 geeft de bloedstroom weer in het hart van een krokodil onder water.
Een krokodil ligt op het land (schema 1). In schema 1 zijn de plaatsen P en Q aangegeven. De kamers van het hart trekken zich samen.

Is op dat moment de bloeddruk op plaats P lager dan, gelijk aan of hoger dan die op plaats Q?

2/2 Een krokodillenhart.
Zie figuur A 308 van de bijlage.

Vervolgens duikt de krokodil helemaal onder water (schema 2). In schema 2 zijn de plaatsen R en S aangegeven. De kamers van het hart trekken zich samen.

Is op dat moment het zuurstofgehalte op plaats R lager dan, gelijk aan of hoger dan dat op plaats S?

Zuurstofopname.

In de longen wordt zuurstof in het bloed opgenomen.

Door welk deel van het bloed wordt zuurstof vooral opgenomen?

Een bloedneus.

Een bloedneus ontstaat soms vanzelf. Ook kun je een bloedneus krijgen door een klap tegen je neus.
Aan de binnenkant van de neus bevinden zich veel kleine bloedvaten. Die kunnen gemakkelijk stuk gaan.
Iemand met een bloedneus kan het best eerst de neus snuiten.
Door de neus daarna tien minuten dicht te knijpen, gaat het bloeden meestal over.

Welke taak hebben de bloedvaten aan de binnenkant van de neus vooral?

Dik door tekort aan een hormoon.

Bepaalde mensen zijn dik doordat hun stofwisseling erg traag verloopt. Dit wordt veroorzaakt door een tekort aan een bepaald hormoon.

Welk van onderstaande verschijnselen kan een gevolg zijn van een tekort aan dit hormoon?