Oefentoets Biologie: Voeding | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 1

3/5 Sporten en gewicht.

Noem een stof die Mariet als sportster wel nodig heeft, maar die niet wordt gerekend tot een van de groepen stoffen in de tabel.

4/5 Sporten en gewicht.

Tijdens een handbalwedstrijd in de landelijke competitie maakt Mariet een ongelukkige val. Een stekende pijn in haar rechter elleboog is het gevolg. Ze kan ook haar arm niet meer strekken. Ze heeft een stukje afgebroken van haar elleboog.
Om het afgebroken stuk bot weer vast te zetten wordt de arm geopereerd en in het gips gezet. Nadat Mariet uit het ziekenhuis is gekomen, moet zij zeer rustig aan doen. Tijdens deze rustperiode blijft Mariet eten zoals ze gewend is. Op het eind van de rustperiode weegt ze 70 kg.

Bij een mens is de energiebehoefte van het lichaam afhankelijk van de activiteit. Bij zeer geringe activiteit heeft een vrouw zoals Mariet 121 kJ per kg lichaamsgewicht per dag nodig. Bij grote activiteit overdag heeft zij 161 kJ per kg lichaamsgewicht per dag nodig.

Ga uit van dit gewicht en bereken met behulp van de gegevens in de informatie in de bijlage hoeveel kJ Mariet per dag teveel opneemt op het eind van haar rustperiode.

5/5 Sporten en gewicht.

Mariet kan na de zes weken rust niet meteen volop gaan handballen. Ze gaat wel weer trainen. Ze wil haar conditie op peil brengen en ze probeert ook af te vallen. Het is voor Mariet, als ze weer begint met de training, beter om karnemelk bij de lunch te drinken dan volle melk.

afbeelding

Noem hiervoor een argument.

-

Triatlon.

Sporters die meedoen aan een triatlon letten goed op hun voeding. Zo gebruiken ze bijvoorbeeld vitaminepillen.

Tot welke groep stoffen behoren vitamines?

Hardlopen.
Zie figuur B 4592 van de bijlage.

Hardlopen kost veel energie.
Het ontbijt van een bepaalde hardloper bestaat uit:
- één wortel
- twee gefrituurde bananen
- twee boterhammen met aardbeien
- een portie rijst
- sinaasappelsap

Uit welk vak van de Schijf van Vijf ontbreekt er iets bij dit ontbijt?

Een appeltje voor de dorst.

Mensen krijgen met hun eten en drinken vaak meer suiker en keukenzout binnen dan zij nodig hebben.

Wat gebeurt er met het overschot aan deze stoffen?

Een aardappelplant.

Is de hoeveelheid eiwitten in een kilo aardappelen kleiner dan, gelijk aan, of groter dan de hoeveelheid koolhydraten in deze kilo?

Asperges.
Zie figuur B 2156 van de bijlage.

De afbeelding geeft asperges weer zoals ze als "groente" door de mens worden gegeten.

Welke delen van de aspergeplant worden gegeten?

Vitamine K.

Vitamine K komt onder andere voor in groene groente zoals spinazie.
Vitamine K wordt ook door bacteriën in de darm van de mens gemaakt.
Alleen bij uitzondering heeft een mens gebrek aan vitamine K.
Dat kan gebeuren wanneer iemand gedurende een periode antibiotica heeft geslikt.

Leg uit dat door de werking van antibiotica een gebrek aan vitamine K kan ontstaan.

Verstopping.
Zie figuur A 966 van de bijlage.

Om verstopping tegen te gaan wordt onder andere aangeraden veel te drinken en gevarieerde, vezelrijke voeding te eten.
Met behulp van de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum kan een gevarieerd menu worden samengesteld.
Hierbij worden voedingsmiddelen ingedeeld in vijf groepen (zie de afbeelding).
In de afbeelding zijn de verschillende groepen voedingsmiddelen aangegeven met cijfers.

Welke twee cijfers geven groepen voedingsmiddelen aan die vezelrijke producten bevatten?

De nummers [invulveld] en [invulveld].

Maag-darmkanker.

Vier gerechten zijn:
gerecht 1: 100 g gebakken vis met een lepel botersaus;
gerecht 2: 100 g salade van ijsbergsla, tomaten en radijs met slasaus:
gerecht 3: 100 g spaghetti met tomatensaus, hamblokjes en kaas;
gerecht 4: 100 g chocoladevla met slagroom.

Welk van deze gerechten heeft het hoogste vezelgehalte?

Maag-darmkanker.

Iemand vraagt jou wat hij uit een aantal mogelijkheden moet kiezen om te eten om zoveel mogelijk vitamine C binnen te krijgen.

Welke twee van de onderstaande zes mogelijkheden moet je dan adviseren?

- een appel
- twee eieren
- een sinaasappel
- twee sneden brood
- 100 g mager vlees
- 200 mL yoghurt

Dikke-darmpoliep.

Soms ontwikkelen darmpoliepen zich tot kwaadaardige gezwellen. Vezelrijke voeding beschermt tegen deze gezwellen.

Een vezelrijk voedingsmiddel is

Suikerziekte.

Doordat Martine suikerziekte heeft, moet ze bij het samenstellen van haar maaltijden letten op de hoeveelheden van bepaalde typen stoffen.

Op welk type stoffen moet Martine daarbij vooral goed letten?