Oefentoets Biologie: Plantenanatomie | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 1

Algen bij de afvalwaterzuivering.

In een krant stond het volgende bericht:

Tekst:
In het verleden werden bij de afvalwaterzuivering vooral bacteriën gebruikt om organische (biologische) stoffen uit het afvalwater te verwijderen. Het gedeeltelijk gezuiverde water dat overbleef, bleek nog te grote hoeveelheden zouten te bevatten. Door naast de bacteriën ook algen te gebruiken vond men een manier om dit probleem op te lossen. De algen nemen de zouten uit het water op voordat het water de installatie voor de afvalwaterzuivering verlaat.

Voor welk proces verbruiken de algen de zouten uit het afvalwater vooral?

1/3 De wurgvijg.
Zie figuur B 3045 van de bijlage.

De wurgvijg is een plant die voorkomt in dichte tropische regenwouden. Zaden van de plant worden door apen en vogels verspreid. Wanneer een zaad op een tak van een boom terecht komt, ontkiemt het zaad. Vanuit het zaad groeit een wortel langs de stam van de boom naar beneden. Uiteindelijk komt de wortel in de grond terecht. De wurgvijg groeit hierna helemaal rondom de stam. Hierdoor wordt de groei van de boom belemmerd.
De boom gaat dood, de wurgvijg is dan meestal in staat om zonder steun van de boom te blijven staan. Het hout van de boom rot weg en er blijft een wurgvijg over met een holle stam.

Bevatten zaden eiwit?
En zetmeel?

2/3 De wurgvijg.

Door het wurgen wordt het transport door de bastvaten bemoeilijkt en komt uiteindelijk tot stilstand.

Wat is het directe gevolg van dit 'wurgen' van de wurgvijg voor de boom?

3/3 De wurgvijg.

De wurgvijg belemmert de groei van de boom door het 'wurgen'. De wurgvijg belemmert ook op andere manieren de groei van de boom.

Noem twee andere manieren waarop de wurgvijg de groei van de boom belemmert.

1/2 Vetblad.
Zie figuur B 3462 van de bijlage.

Vetblad (zie de afbeelding) is een zeldzame plantensoort die op vochtige, voedselarme veengrond groeit. De plant met groene bladeren "vangt" dieren. Kleine insecten blijven hangen aan het vocht dat door haren op de bladeren wordt afgescheiden. Andere delen van het blad scheiden een stof af waardoor de insecten worden verteerd. Het blad neemt de uit het insect vrijgekomen stoffen op. Op het blad leven ook kleine schimmels van de resten van de insecten. De meeste planten kunnen niet groeien op voedselarme grond.

Hebben zij op die grond vooral gebrek aan koolhydraten, aan koolstofdioxide, aan water of aan bepaalde zouten?

1/2 Vleesetende planten.
Zie figuur B 3326 van de bijlage.

Vleesetende planten komen voor in een omgeving met weinig voedingszouten in de bodem. Zulke planten lokken, vangen, doden en verteren hun 'prooien'. Uit de verteerde prooien nemen ze voedingszouten op, zoals nitraten. In vleesetende planten treedt wèl fotosynthese op. In de afbeelding is een cel uit een blad van een vleesetende plant weergegeven.

Welke letter geeft een deel aan waarin fotosynthese optreedt?

2/2 Vleesetende planten.

Voor de opbouw van welke voedingsstoffen gebruikt een plant nitraten?

Een aardappelplant.
Zie figuur B 1396 van de bijlage.

De afbeelding geeft een aardappelplant weer.
Een aardappelplant kan niet goed groeien op een zeer voedselarme grond.

Heeft een aardappelplant op die grond vooral gebrek aan koolstofdioxide, aan water of aan bepaalde zouten?

Hij heeft vooral gebrek aan:

Kasgroente.

In een voorlichtingsfolder staat het volgende artikel:

Gemiddeld kost het kweken van kasgroenten elf keer zoveel energie als het kweken van dezelfde groenten buiten op het veld. Sommigen vinden het kweken van kasgroenten dan ook milieu-onvriendelijk. Een ander probleem bij kasgroente is het hoge nitraatgehalte van sommige soorten. De planten in een kas krijgen veel nitraat toegediend. Het in water oplosbare nitraat is voor planten een voedingszout. Vooral bladgroenten nemen er erg veel van op. Ze gebruiken het nitraat voor het maken van eiwitten. Als er niet voldoende zonlicht is, wordt er maar weinig van het nitraat verbruikt. Zo kan er zelfs in een verlichte kas nog veel nitraat in de planten overblijven.
Voor mensen is nitraat op zich niet schadelijk. Het nitraat kan in het lichaam echter worden omgezet in stoffen die wel slecht zijn voor de gezondheid.

Bij het kweken van groenten in een kas wordt meer energie verbruikt dan bij het kweken buiten.

Noem twee oorzaken van het hogere energieverbruik bij het kweken in een kas.

Maïs.
Zie figuur A 697 van de bijlage.

In afgebeelde diagram zijn zowel de groei van een maïsplant als het gemiddelde maandelijkse waterverbruik van een maïsplant weergegeven.

Om het mineralengehalte van zijn akker te laten bepalen neemt boer Henk grondmonsters van de bovenste 25 cm.

Leg uit waardoor voor de groei van maïsplanten vooral de hoeveelheid mineralen in de bovenste 25 cm grond van belang is.

Kasgroente.

Bepaalde planten maken, met behulp van nitraat, een grote hoeveelheid eiwitten die ze opslaan.

In welke van de volgende plantendelen is het gehalte aan reservestoffen die met behulp van nitraat zijn gemaakt, het grootst?

Kasgroente.

Neemt een plant nitraat vooral op met de bladeren, vooral met de wortels of met allebei ongeveer evenveel?

Maïs.

Niet alleen kiemplanten van maïs zijn gevoelig voor kou. Wanneer begin september nachtvorst optreedt valt de opbrengst bij de oogst vaak tegen.

Geef voor deze tegenvallende opbrengst een verklaring.

Maïs.

Als het stengeltje van een maïskiemplantje boven de grond komt, zijn de reservestoffen vrijwel verbruikt.

Op welke manier komt de plant in die situatie aan energierijke stoffen?

Mest.

Bacteriën kunnen mest omzetten onder andere in eiwitten en in mineralen.
Een leerling zegt hierover: de eiwitten en de mineralen zouden gebruikt kunnen worden voor bemesting van een voedergewas zoals maïs.

Kan een maïsplant eiwitten opnemen?
En mineralen?

Schimmels.

Bij de afbraak van hondendrollen door bacteriën en schimmels komen stoffen vrij, die door planten kunnen worden opgenomen.

Is koolstofdioxide een van deze stoffen?
En horen mineralen tot die stoffen?

(Reserve)stoffen bij mensen en planten.
Zie figuur B 1935 van de bijlage.

Op welke van de in de afbeelding aangegeven plaatsen in de plant kan zetmeel voorkomen?