Oefentoets Biologie: Genetica - veredelen | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4

Pootlengtes bij schapen.
Zie figuur B 3696 van de bijlage.

Een kruising van een schaap met lange poten en een schaap met korte poten geeft schapen met lange poten en schapen met korte poten. Men gaat door met het kruisen van nakomelingen. Zo kan op een bepaalde manier na vele jaren een grote kudde schapen worden verkregen met vrijwel alleen kortpootschapen (zie de afbeelding).

Op welke manier kan bij schapen na vele jaren een kudde worden verkregen met alleen kortpootschapen?

1/4 Kalveren fokken.

Hieronder is een krantenartikel weergegeven over het fokken van kalveren.

Koe- of stierkalf op bestelling
Britse en Amerikaanse onderzoekers hebben een techniek ontwikkeld waarmee de eerste kalveren ter wereld zijn geboren waarvan het geslacht tevoren was vastgelegd. Volgens David Cran, een van de onderzoekers, is het mogelijk om met negentig procent zekerheid het geslacht van een kalf te bepalen. De techniek is gebaseerd op een methode om spermacellen in twee groepen te scheiden: die met een X-chromosoom en die met een Y-chromosoom. Beide typen spermacellen zijn van elkaar te onderscheiden doordat spermacellen met een Y-chromosoom vier procent minder DNA bevatten.
Het geslacht van het aanstaande kalf is simpel te bepalen door eicellen in een reageerbuis te bevruchten met de gewenste spermacellen. Vervolgens worden de bevruchte eicellen ingeplant in draagkoeien.
Het is de onderzoekers gelukt om op deze manier kalveren te fokken waarvan het geslacht tevoren vaststond.
Rundveehouders zullen in deze nieuwe techniek zijn geïnteresseerd. Een boer die vleesvee houdt wil alleen stieren, omdat die meer opbrengen. Een boer met melkkoeien wil ook vrouwelijke kalveren, ter vervanging van zijn veestapel.

Waarop berust de techniek om spermacellen met een X-chromosoom te scheiden van spermacellen met een Y-chromosoom?

2/4 Kalveren fokken.

Naar welk type spermacellen zal de belangstelling van een boer die vleesvee houdt vooral uitgaan? Leg je antwoord uit.

3/4 Kalveren fokken.

Volgens Cran is het mogelijk het geslacht van een kalf tevoren te bepalen.

Is dit een feit of een mening? Citeer de zin waaruit dit blijkt (geef de twee eerste en de twee laatste woorden van die zin).

4/4 Kalveren fokken.

Volgens sommige onderzoekers is het in de nabije toekomst ook mogelijk spermacellen van een man in twee groepen te scheiden. Daardoor wordt het mogelijk tevoren te bepalen of een meisje of jongetje wordt geboren.

Vind jij dit toelaatbaar? Geef in enkele zinnen je mening weer.

1/4 Kalveren fokken.

Hieronder is een krantenartikel weergegeven over het fokken van kalveren.

Koe- of stierkalf op bestelling
Britse en Amerikaanse onderzoekers hebben een techniek ontwikkeld waarmee de eerste kalveren ter wereld zijn geboren waarvan het geslacht tevoren was vastgelegd. Volgens David Cran, een van de onderzoekers, is het mogelijk om met negentig procent zekerheid het geslacht van een kalf te bepalen. De techniek is gebaseerd op een methode om spermacellen in twee groepen te scheiden: die met een X-chromosoom en die met een Y-chromosoom. Beide typen spermacellen zijn van elkaar te onderscheiden doordat spermacellen met een Y-chromosoom vier procent minder DNA bevatten.
Het geslacht van het aanstaande kalf is simpel te bepalen door eicellen in een reageerbuis te bevruchten met de gewenste spermacellen. Vervolgens worden de bevruchte eicellen ingeplant in draagkoeien.
Het is de onderzoekers gelukt om op deze manier kalveren te fokken waarvan het geslacht tevoren vaststond.
Rundveehouders zullen in deze nieuwe techniek zijn geïnteresseerd. Een boer die vleesvee houdt wil alleen stieren, omdat die meer opbrengen. Een boer met melkkoeien wil ook vrouwelijke kalveren, ter vervanging van zijn veestapel.

Kan de in de tekst beschreven techniek ook worden gebruikt om eicellen in twee typen te scheiden? Leg je antwoord uit.

2/4 Kalveren fokken.

In een bepaald bedrijf worden kalveren gefokt voor de melkveehouderij.

Voor welk type spermacellen zal dit bedrijf vooral belangstelling hebben? Leg je antwoord uit.

3/4 Kalveren fokken.

Volgens Cran is het mogelijk het geslacht van een kalf tevoren te bepalen.

Is dit een feit of een mening. Citeer de zin waaruit dit blijkt (geef de twee eerste en de twee laatste woorden).

4/4 Kalveren fokken.

Volgens sommige onderzoekers is het in de nabije toekomst ook mogelijk spermacellen van een man in twee groepen te scheiden. Daardoor wordt het mogelijk tevoren te bepalen of een meisje of jongetje wordt geboren.

Vind jij dit toelaatbaar? Geef in enkele zinnen je mening weer.

1/4 Een koe op bestelling.

Bij runderen komt het geslacht van een nakomeling op dezelfde manier tot stand als bij de mens. Er bestaat een techniek om bij runderen kalveren van het gewenste geslacht te verkrijgen. Daartoe brengt men eicellen in een 'reageerbuis' samen met een bepaalde groep spermacellen. De eicellen worden zo bevrucht.
Na de bevruchting en een aantal delingen worden de embryo's ingeplant in koeien. Ook het implanteren van embryo's verloopt op dezelfde manier als bij de mens.
De techniek om het geslacht te bepalen is gebaseerd op een methode om spermacellen in twee groepen te scheiden: spermacellen met een X-chromosoom en spermacellen met een Y-chromosoom.
Chromosomen bestaan vooral uit DNA. Het ene type spermacellen bevat 4% minder DNA dan het andere type. Op grond hiervan zijn de beide typen spermacellen van elkaar te onderscheiden.

Welk geslacht heeft het kalf dat hieruit groeit?
En welke geslachtschromosomen?

afbeelding

2/4 Een koe op bestelling.

In de tekst staat dat de embryo's na de bevruchting worden ingeplant in koeien. De voortplanting van runderen komt overeen met die van de mens.

In welk orgaan wordt een embryo ingeplant bij een koe?

3/4 Een koe op bestelling.

Is voor het inplanten een operatie noodzakelijk waarbij in de huid van een koe wordt gesneden? Licht je antwoord toe.

4/4 Een koe op bestelling.

Welk type spermacellen bevat minder DNA dan het andere type? Licht je antwoord toe.

1/3 Meer melk.

Er bestaat een methode om bij runderen kalveren te verkrijgen met gunstige eigenschappen, bijv. kalveren die later veel melk geven. Bij deze methode wordt sperma van een stier met gunstige eigenschappen ingebracht in koeien.

Hoe heet deze methode?

2/3 Meer melk.

In welk orgaan van een koe wordt het sperma ingebracht?

3/3 Meer melk.

Een koe krijgt via deze methode in de loop van een aantal jaren drie koekalveren. Hierbij is het sperma van één stier gebruikt. De drie koekalveren groeien onder gelijke omstandigheden op. Twee leerlingen doen hierover een uitspraak.

John zegt dat de drie kalveren hetzelfde genotype hebben.
Johanna zegt dat de drie kalveren een gelijke hoeveelheid melk zullen leveren.

Wie heeft gelijk?

1/2 Schapen kruisen.
Zie figuur B 3696 van de bijlage.

Een kruising van een schaap met lange poten en een schaap met korte poten geeft schapen met lange poten en schapen met korte poten. Men gaat door met het kruisen van nakomelingen. Zo kan op een bepaalde manier na vele jaren een grote kudde schapen worden verkregen met vrijwel alleen kortpootschapen (zie de afbeelding).

Welke manier wordt toegepast om door kruisingen alleen schapen met korte poten te krijgen?

2/2 Schapen kruisen.

Hebben de kortpootschapen voor alle erfelijke eigenschappen hetzelfde genotype? Leg je antwoord uit.