Ecologie
De duinen.
In het duingebied tussen Den Haag en Leiden komen veel konijnen voor.
Vormen deze konijnen samen een biotoop, een ecosysteem, een levensgemeenschap of een populatie?
Oefentoets Biologie: Ecologie - populaties | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4
Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
Aantal vragen
20
Vak(ken)
Biologie
Kerndoel(en)
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
Leerniveau(s)
VMBO theoretische leerweg, 3, VMBO theoretische leerweg, 4
Uitgever
NVON
Copyright
cc-by-sa-40
Ecologie
Een populatie.
Zie figuur B 3479 van de bijlage.
In de afbeelding is het verband tussen het zoutgehalte en de grootte van een bepaalde populatie weergegeven.
Bij welk zoutgehalte zijn de groei- en voortplantingskansen van deze populatie het grootst?
bij [invulveld] %
afbeelding
Ecologie
1/3 Edelherten.
Zie figuur B 3477 van de bijlage.
Gedurende de laatste 20 jaar is het aantal edelherten in Schotland verdubbeld. Door enkele opeenvolgende zachte winters waren de overlevingskansen van jonge hertjes aanmerkelijk groter. Daarbij komt dat er minder wordt gejaagd op herten, omdat de vraag naar hertenvlees van restaurants is gedaald. Dat alles samen heeft gezorgd voor het huidige overschot.
Op de vlaktes in Schotland zijn ook vrij veel grazende schapen. Schapen en herten leven van grassen en andere planten die het daardoor zwaar te verduren krijgen.
De organismen uit de tekst vormen een voedselnet.
Schrijf twee voedselketens uit dat voedselnet op.
afbeelding
Ecologie
2/3 Edelherten.
Noem een biotische factor die een oorzaak is van de toename van de edelherten in Schotland.
Ecologie
3/3 Edelherten.
Noem ook een abiotische factor die een oorzaak is van deze toename.
Ecologie
1/13 Vlooien.
Zie figuur A 589 van de bijlage.
Het leven van een vlo
Volwassen vlooien voeden zich met bloed uit de huid van zoogdieren zoals katten en honden. Soms zuigen zij ook bloed van mensen.
Na de paring legt een vrouwtjesvlo eitjes op de haren van het zoogdier. Na enige tijd vallen de eitjes op de grond. De eitjes komen na ongeveer tien dagen uit.
De larven die uit de eitjes komen, zitten het liefst op donkere plekken in hoopjes stof, haren, stro of diep in een tapijt of vloerbedekking. Daar voeden ze zich met resten van planten en dieren. Wanneer een larve volgroeid is, verandert deze in een pop.
In het popstadium eet een vlo niet. Een volwassen vlo komt pas uit de pop bij een prikkel zoals: een plotselinge grote stijging van de temperatuur, een trilling, een beweging of een plotselinge grote stijging van het koolstofdioxidegehalte van de lucht. Het uitkomen van een pop duurt slechts anderhalve seconde.
De levenscyclus van een kattenvlo
Zie figuur A 589 van de bijlage.
afbeelding
Samenstelling van een vlooienpopulatie
afbeelding
Zie volgende scherm
Ecologie
2/13 Vlooien.
Zie figuur A 593 van de bijlage.
Een kattenvlooienplaag na de vakantie
Volwassen kattenvlooien kunnen zonder bloedmaaltijd slechts enkele dagen in leven blijven. Als een gezin de kat enkele weken mee op vakantie heeft genomen, zullen er bij thuiskomst geen volwassen vlooien in huis zijn. Toch kan het gebeuren dat wanneer het gezin na de vakantie het huis binnenstapt, het gezin binnen enkele seconden van alle kanten besprongen wordt door volwassen kattenvlooien.
De nakomelingen van één vrouwtjesvlo
Zie figuur A 593 van de bijlage.
afbeelding
Onder gunstige omstandigheden kan een vlo veel nakomelingen krijgen.
Dat is af te leiden uit het diagram.
In het diagram is het aantal vlooien en het aantal eitjes in een proefruimte weergegeven, nadat op dag 0 een bevrucht vrouwtje in de proefruimte was gezet.
Zie volgende scherm
Ecologie
3/13 Vlooien.
Met welk orgaan of met welke organen neemt een vlo zuurstof op?
Ecologie
4/13 Vlooien.
Wilde katten en vossen hebben een vaste slaapplaats waar ze steeds terugkomen.
Hoefdieren zoals herten en zwijnen trekken in de natuur steeds verder. Ze blijven niet lang op dezelfde plaats.
Bij hoefdieren komen geen vlooien voor en bij wilde katten en vossen wel.
Leg met behulp van de informatie: 'Het leven van een vlo' uit, waardoor bij wilde katten en vossen wel vlooien voorkomen en bij hoefdieren niet.
Ecologie
5/13 Vlooien.
Als een gezin van vakantie terugkomt treedt een vlooienplaag in hun huis op.
Waardoor komen er plotseling zoveel poppen uit bij het binnentreden van het huis na een lange zomervakantie?
Ecologie
6/13 Vlooien.
Een vrouwelijke vlo zuigt per keer tien maal zoveel bloed op als een mannelijke vlo. Toch is een vrouwelijke vlo niet tien maal zo groot als een mannelijke.
Waardoor heeft een vrouwelijke vlo veel meer voedsel nodig dan een mannelijke?
Ecologie
7/13 Vlooien.
Zie figuur A 649 van de bijlage.
In de informatie 'Samenstelling van een vlooienpopulatie' staan gegevens die nodig zijn voor de beantwoording van de volgende vraag.
Zie figuur A 649 van de bijlage.
In de figuur is grafiekpapier opgenomen.
Zet daarop de gegevens over de vlooienpopulatie uit in een staafdiagram.
afbeelding
Ecologie
8/13 Vlooien.
In de informatie 'De nakomelingen van een vlo' is het aantal eitjes en het aantal volwassen vlooien in een proefruimte weergegeven.
Na twee weken neemt het aantal eitjes in de proefruimte sterker toe dan daarvoor.
Geef de verklaring voor deze sterkere toename van het aantal eitjes.
Ecologie
9/13 Vlooien.
Zie figuur A 593 van de bijlage.
Lees uit het diagram af hoe lang het in deze proefruimte duurde voordat uit een eitje een volwassen vlo is ontstaan en noteer deze tijd hieronder.
Het duurde [invulveld] dagen
afbeelding
Ecologie
10/13 Vlooien.
Zie figuur A 593 van de bijlage.
Lees uit het diagram van informatie 5 af hoeveel eitjes de vlo elke dag legt. Noteer dit aantal hieronder.
De vlo legt [invulveld] eitjes
afbeelding
Ecologie
11/13 Vlooien.
In winkels zijn middelen tegen kattenvlooien te koop. Veel van deze middelen doden alleen volwassen vlooien op de kat. Wanneer zo'n middel na veertien dagen is uitgewerkt, krijgt de kat, ook als hij niet buitenshuis komt, snel opnieuw vlooien.
Geef hiervoor een verklaring.
Ecologie
12/13 Vlooien.
Willem zorgt goed voor zijn kat. Het dier heeft nooit vlooien.
De kat krijgt elke dag hetzelfde soort vlees als zijn baas, namelijk vers rundvlees.
Schrijf een voedselweb op waartoe zowel Willem als zijn kat behoren.
Ecologie
13/13 Vlooien.
Heeft een vlo hetzelfde fenotype als de pop waaruit hij is ontstaan?
En hetzelfde genotype?
Ecologie
Vlooien.
Volwassen vlooien voeden zich met bloed uit de huid van zoogdieren zoals katten en honden. Soms zuigen zij ook bloed van mensen.
Na de paring legt een vrouwtjesvlo eitjes op de haren van het zoogdier. Na enige tijd vallen de eitjes op de grond. De eitjes komen na ongeveer tien dagen uit.
De larven die uit de eitjes komen, zitten het liefst op donkere plekken in hoopjes stof, haren, stro of diep in een tapijt of vloerbedekking. Daar voeden ze zich met resten van planten en dieren. Wanneer een larve volgroeid is, verandert deze in een pop.
In het popstadium eet een vlo niet.
Hebben de pop en de vlo, die daaruit ontstaat, hetzelfde fenotype?
En hetzelfde genotype?
En hoe is dit bij een vlo en één van de nakomelingen?
Neem de letters over en vul in 'ja' of 'nee'.
afbeelding
A: [invulveld]
B: [invulveld]
C: [invulveld]
D: [invulveld]