Oefentoets Biologie: Spijsvertering | VWO 1/VWO 2/VWO 3 | variant 6

Gebit van een mens.

Hoeveel snijtanden bevat een volledig gebit (zowel bij volwassenen als bij kinderen)?

Gebit van een mens.
Zie afbeelding B 43 van de bijlage.

Wat stellen de cijfers 1, 2 en 3 voor?

Tandenpoetsen.

I. Bij het poetsen van tanden is het belangrijk om veel van boven naar beneden en terug te poetsen om het tandvlees te masseren.
II. Met dwars op en neer poetsen voorkom je wortelvliesontsteking.

Tandenpoetsen.

I. Met meer keren eten per dag krijg je ook meer zuurstoten.
II. Als je meteen na het eten je tanden poetst, voorkom je zuurstoten.

Beweringen.
Zie afbeelding B 5448 van de bijlage.

Marjan zegt: "De galblaas maakt gal en dit gal wordt gebruikt om vetten te verteren."
Floor zegt: "Gal wordt afgegeven aan de maag en zorgt voor het emulgeren van vetten."

Wie heeft of hebben gelijk?

Beweringen over gal.

I. In gal zitten afvalstoffen van afgebroken rode bloedlichaampjes.
II. Gal bevat veel enzymen.

Beweringen over gal.

I. De gal wordt gevormd door de lever.
II. Gal bevat enzymen om vet te verteren.

Gal.

Gal wordt gemaakt in

Slikken.

Het slikken wordt mogelijk gemaakt, doordat

Emulgeren.

Enkele voedingsstoffen zijn: eiwitten, vetten en zetmeel.

Welke stof wordt of welke stoffen worden door gal geëmulgeerd?

Beweringen.

I. Verstopping kan je opheffen/voorkomen door het eten van veel plantaardige vezels.
II. Geelzucht is een vorm van alvleesklierontsteking.

Maag.

Bij het eten komt voedsel in de maag. De maag is een onderdeel van het spijsverteringsstelsel.
In de maag hebben allerlei processen invloed op het daar aanwezige voedsel.

Noem twee van deze processen.

Tandplak.

Tandplak bestaat uit etensresten, speeksel en bacteriën.
Tandplak speelt een rol bij het ontstaan van gaatjes in tanden. Men noemt dit cariës.

Drie adviezen op het gebied van voeding zijn:

1. Eet minder vet.
2. Het is beter om één keer per dag te snoepen dan af en toe op verschillende momenten van de dag.
3. Zorg ervoor dat er veel plantaardige vezels in je voedsel zitten.

Welk advies is speciaal bedoeld om cariës tegen te gaan?

Remineralisatie.

Wat wordt bedoeld met remineralisatie van bijvoorbeeld botten?

1/3 Spijsvertering.

Vertering is een ingewikkeld proces, waarbij het voedsel zó wordt veranderd dat het kan worden opgenomen in het bloed. Voor de vertering zijn allerlei enzymen nodig, die door verschillende klieren in het lichaam worden gemaakt. Enzymen kunnen beter werken als de voedselbrokjes niet te groot zijn.
Met vetdeeltjes is iets bijzonders aan de hand: kleine vetdeeltjes vloeien gemakkelijk samen tot grotere deeltjes. Daardoor kunnen enzymen er slecht op inwerken.
Het lichaam maakt een speciaal sap dat de vetdeeltjes verdeelt, zodat de enzymen er wel goed op kunnen inwerken.

In welk deel van het spijsverteringsstelsel vindt de opname van verteerd voedsel in het bloed hoofdzakelijk plaats?
In welk deel van het spijsverteringskanaal zijn de meeste verschillende spijsverteringsenzymen werkzaam?

afbeelding




-

1/3 Darmgassen.
Zie figuur B 3597 van de bijlage.

Sommige voedselresten kunnen in de dunne darm niet helemaal verteerd worden. Deze voedselresten komen dan in de dikke darm. In de afbeelding is een deel van het spijsverteringsstelsel weergegeven.

Kleur in de afbeelding de dikke darm met potlood in.

2/3 Darmgassen.
Zie figuur B 3598 van de bijlage.

In de dikke darm leven heel veel bacteriën. Deze organismen breken voedselresten af, die wij zelf niet kunnen verteren. Bij de afbraak van voedsel door bacteriën komen gassen vrij. Deze gassen kunnen het lichaam als winden verlaten. De gassen kunnen ook door de wand van de dikke darm in het bloed komen.



In de afbeelding B 3598 is schematisch de bloedsomloop weergegeven. Met een pijl is aangegeven via welke weg de darmgassen door het bloed worden vervoerd.

Hoe heet het bloedvat dat is aangegeven met letter P?

3/3 Darmgassen.

Het bloed geeft de darmgassen uiteindelijk af aan bepaalde organen. Via deze organen verlaten de gassen het lichaam als slechte adem.

Welke organen zijn dit?

1/2 Onderzoek van de dikke darm.
Zie figuur B 3263 van de bijlage.

Soms wordt de dikke darm van iemand onderzocht met een endoscoop.
Een endoscoop is een dunne, buigzame buis.
Via een kijker kan de arts door deze buis de binnenkant van de dikke darm bekijken.
De endoscoop wordt via de anus in de endeldarm gebracht.
Daarna wordt de endoscoop langzaam verder de darm ingeschoven.
Met zo'n endoscoop kunnen bijvoorbeeld zweertjes in de darm worden opgespoord.

In de afbeelding B 3263 is een deel van het verteringskanaal weergegeven.

Welke letter geeft de plaats aan waar de endoscoop het lichaam ingeschoven wordt bij een onderzoek?

2/2 Onderzoek van de dikke darm.

Welke functie heeft de dikke darm?