Oefentoets Biologie: Embryologie | HAVO 4/HAVO 5 | variant 1

Een embryo in een bepaald stadium van de ontwikkeling.
Zie figuur B 1350 van de bijlage.

De afbeelding geeft schematisch een embryo van de mens weer in een bepaald stadium van de ontwikkeling.
Om ook de binnenkant te kunnen zien, is een gedeelte van het embryo in de tekening weggelaten.

Hoe oud is een embryo in dit stadium ongeveer en waar in het lichaam van de moeder bevindt het zich in het
algemeen?

Voor aan de neurulatie.

Voorafgaande aan de neurulatie bij een menselijk embryo hebben de volgende processen plaats gevonden:

1. innesteling;
2. ovulatie;
3. opbouw uterusslijmvlies;
4. rijping van de follikel;
5. bevruchting.

De juiste volgorde van de processen is:

De hormoonproductie na drie maanden zwangerschap.

Welk orgaan neemt na drie maanden zwangerschap de hormoonproductie van het gele lichaam over?

Ordenen van groepen cellen van het menselijk lichaam.

Iemand probeert de volgende groepen cellen van het menselijk lichaam te ordenen:

1. cellen van de opperhuid;
2. cellen van de longblaasjes;
3. resorberende cellen van de darmwand;
4. cellen van het ruggenmerg.

Hij vindt dat dit op twee verschillende manieren kan gebeuren.
De eerste manier is volgens de celbouw en het weefseltype, waartoe de cellen behoren. De tweede manier is volgens embryologische afkomst (van welk kiemblad afkomstig).
Bij ordening volgens de eerste manier ontstaan twee groepen en volgens de tweede manier eveneens.

Welk van de onderstaande alternatieven geeft de bovenbedoelde ordening juist weer?

afbeelding

Organen uit kiembladen.

De organen van de mens worden tijdens de embryonale ontwikkeling gevormd uit drie kiembladen.

Uit welke kiembladen ontstaan longen, zenuwstelsel en bloedvaatstelsel?

afbeelding

Weefsels uit hetzelfde kiemblad.

Welke weefsels van een zoogdier zijn uit hetzelfde kiemblad ontstaan?

Kiemblad(en) van de huid van een zoogdier.

Uit welk(e) kiemblad(en) zijn de cellen van de huid van een zoogdier afkomstig?

Weefsels uit een vinger van een mens.

Een vinger van een mens is opgebouwd uit verschillende weefsels.

Zijn deze weefsels ontstaan uit eenzelfde kiemblad of uit verschillende kiembladen?
Bevat een vinger bindweefsel?

De weefsels zijn ontstaan uit

Kiemblad(en) en borstvlies en longvlies.

De borstwand van de mens is aan de binnenzijde bekleed met het borstvlies en de longen zijn omgeven door het longvlies.

Van welk(e) kiemblad(en) zijn deze vliezen afkomstig?

afbeelding

Cellen van ectodermale, mesodermale & entodermale oorsprong.

In welk van de onderstaande organen komen cellen voor van ectodermale oorsprong, cellen van mesodermale oorsprong en cellen van entodermale oorsprong?

De eerste klievingsdeling bij zoogdieren.

Is bij zoogdieren de eerste klievingsdeling van een zygote een mitotische of een meiotische deling?
Treedt er tussen de eerste en tweede klievingsdeling plasmagroei op?

afbeelding

Mutaties tijdens de zwangerschap.

Een zwangere vrouw krijgt via haar voedsel een muterende stof in haar lichaam. Van deze stof is bekend, dat hij via de placenta in het foetale bloed wordt opgenomen en muterend werkt op nog niet gedifferentieerde cellen.
Als de baby geboren wordt, blijkt dat deze een misvormd ruggenmerg heeft.

De meeste waarschijnlijke verklaring is, dat de vrouw

Weefsel uit de navelstreng.

Bestaat de navelstreng uit weefsel van de moeder of uit weefsel van het kind?

De gastrulatie van een kikkerembryo.

Tijdens de gastrulatie van een kikkerembryo ontstaat een niet-afgesloten holte.

Deze holte ontwikkelt zich later tot

Functies van de placenta.

Enkele functies die organen in het lichaam van de mens kunnen vervullen, zijn:

1. gaswisseling,
2. uitscheiding van ureum,
3. opname van voedingsstoffen,
4. afscheiding van verteringssappen.

Welke van deze functies worden door de placenta vervuld ten behoeve van het ongeboren kind?

Verschijnselen tijdens de zwangerschap.

Tijdens de zwangerschap kunnen de volgende verschijnselen voorkomen:

1. antistoffen van de moeder kunnen rode bloedcellen in het embryo afbreken,
2. zuurstof in het bloed van de moeder kan in rode bloedcellen van het embryo terechtkomen.

Is verschijnsel 1 een bewijs voor de opvatting dat eiwitten van de moeder in het bloed van het kind terecht kunnen komen?
En verschijnsel 2?

afbeelding

Koolhydraatopname bij het ongeboren kind.
Zie figuur A 136 van de bijlage.

Welk koolhydraat wordt uit de bloedruimte opgenomen in het bloed van het ongeboren kind?

Opname van stoffen door het ongeboren kind

Een vrouw met bloedgroep O is zes maanden zwanger. In het bloed van de vrouw komen onder andere voor: aminozuren, antistoffen anti-A en anti-B, glucose en zuurstof.

Welke van deze stoffen komen in deze situatie steeds vanuit het bloed van de vrouw in het bloed van het ongeboren kind?

Bloedarmoede tijdens de zwangerschap.

Tijdens de laatste maanden van een zwangerschap treedt bij de vrouw vaak bloedarmoede op door gebrek aan hemoglobine.

Wat is hiervan in de meeste gevallen de oorzaak?

Een stadium voor van de ontwikkeling van een embryo.
Zie figuur A 171 van de bijlage.

De afbeelding stelt schematisch een stadium voor van de ontwikkeling van een embryo in het baarmoederslijmvlies van een vrouw.

Wanneer in de ontwikkeling doet dit stadium zich voor?