Oefentoets Biologie: Voeding - ziektes | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 1

4/5 Tyfus-Mary.

Noem een oorzaak waardoor tyfus-Mary zelf geen tyfus kreeg.

5/5 Tyfus-Mary.

Als Mary nu zou leven, zou ze niet hoeven te worden geïsoleerd op het ziekenhuisterrein.

Welke medische behandeling zou ze nu gekregen hebben?

1/4 Een voedingsprobleem.

Sommige zuigelingen en kleuters kunnen melksuiker (lactose), dat zich in melk bevindt, slecht verdragen. Deze kinderen produceren onvoldoende van het enzym lactase. Zonder lactase kan melksuiker niet worden omgezet in onder andere glucose. De melksuiker komt dan onverteerd in de dikke darm. Daar wordt de melksuiker voor een deel door micro-organismen die normaal in de dikke darm voorkomen, omgezet in onder andere melkzuur en waterstofgas. Het melkzuur prikkelt de darm en veroorzaakt buikpijn. Het gas veroorzaakt een opgeblazen darm en diarree.
Bij deze kinderen kan men deze afwijking vaststellen doordat waterstofgas in de uitgeademde lucht kan worden aangetoond.

Welke micro-organismen die normaal in de dikke darm voorkomen, zullen melksuiker omzetten in melkzuur?

2/4 Een voedingsprobleem.

Vindt de omzetting van glucose in melkzuur plaats met zuurstof, zonder zuurstof of is dat niet te zeggen?

3/4 Een voedingsprobleem.

Waterstofgas wordt door de wand van de dikke darm heen opgenomen in het bloed. Enkele bloedvaten zijn: leverslagader, longader, longslagader, onderste holle ader en poortader.

Door welke van deze bloedvaten gaat het waterstofgas als het langs de kortste weg uit de endeldarm in de uitgeademde lucht komt?

4/4 Een voedingsprobleem.

Drie delen van het lichaam zijn: speekselklieren, alvleesklier en cellen in de wand van de dunne darm.

In welk of in welke van deze delen worden bij gezonde mensen enzymen gevormd die een rol spelen bij de vertering van koolhydraten?

1/3 Voedselvergiftiging.

Zo'n 700.000 mensen in Nederland lopen jaarlijks een voedselvergiftiging op. Dit wordt veroorzaakt door het eten van bedorven voedsel. Het kan leiden tot koorts, diarree, braken en buikpijn. De kans op voedselbederf is in de zomer door de hogere temperatuur groter dan in de winter.

Leg uit hoe dat komt.

2/3 Voedselvergiftiging.

Rundvlees dat in het slachthuis besmet is geraakt met darmbacteriën van koeien kan voedselvergiftiging veroorzaken. Deze bacteriën blijken zeer goed bestand tegen een zure omgeving.

Leg uit waardoor deze bacteriën bij de mens gemakkelijker de darm kunnen bereiken en zo voedselvergiftiging veroorzaken, dan bacteriën in voedsel, die niet bestand zijn tegen een zure omgeving.

3/3 Voedselvergiftiging.

Je kunt vers vruchtensap in een afgesloten fles beschermen tegen bederf door het te koelen, te pasteuriseren of te steriliseren.

Door welke manier van conserveren is het vruchtensap het beste beschermd tegen bederf?

1/2 Engelse ziekte.

Bij een onderzoek in een land met voedselaanvoerproblemen bleek een aantal kinderen last te hebben van Engelse ziekte.
Dit is een stoornis in de botgroei, waarbij de botten van vooral de benen de neiging hebben door te buigen.
Door een tekort aan vitamine D kan een groep belangrijke stoffen, waaruit bot is opgebouwd, niet goed uit de voeding in het bloed worden opgenomen.

Om welke groep voedingsstoffen gaat het hier?

2/2 Engelse ziekte.

Bij de kinderen met Engelse ziekte zijn dat bepaalde vitamine en de groep belangrijkste stoffen onvoldoende in het voedsel en/of het lichaam aanwezig.

Om welk vitamine gaat het hier?
Welke is die belangrijke stof?

afbeelding

1/3 Reizigersdiarree.

Veel mensen die reizen in warme gebieden denken dat een verandering van voeding en leefgedrag de oorzaak is van reizigersdiarree. Meestal zijn echter bacteriën of virussen in voedsel en water de boosdoeners. Als deze bacteriën of virussen in het lichaam komen, kunnen klachten ontstaan als: waterige ontlasting, buikkrampen, misselijkheid, braken, gebrek aan eetlust en koorts.

Noem twee manieren waarop een reiziger in warme gebieden ervoor kan zorgen, dat hij niet besmet wordt met bacteriën of virussen die diarree veroorzaken.

2/3 Reizigersdiarree.

Reizigersdiarree geneest over het algemeen vanzelf. Alleen in ernstige gevallen kan behandeling met geneesmiddelen, zoals antibiotica, soms helpen.

Kunnen bacteriën bestreden worden met antibiotica?
En kunnen virussen bestreden worden met antibiotica?

3/3 Reizigersdiarree.

Lang niet alle bacteriesoorten zijn ziekteverwekkend. In het verteringskanaal leven zelfs vele nuttige bacteriesoorten. Deze bacteriën breken stoffen af uit onverteerde voedselresten.

In welk deel van het verteringskanaal leven vooral veel van zulke nuttige bacteriën?

1/2 Jicht.
Zie figuur B 3847 van de bijlage.

Jicht is een pijnlijke ziekte. Het wordt veroorzaakt door kristallen van urinezuur.
Deze kristallen zetten zich af op het kraakbeen van de gewrichten.
Jicht komt veel voor in de grote teen.

Welk soort gewricht is het teengewricht?

2/2 Jicht.

Een patiënt die jicht heeft, moet veel drinken.
De kristallen kunnen dan oplossen en worden uitgescheiden.

Via welke organen verlaat het urinezuur het lichaam?

1/4 Voedselvergiftiging.

Per jaar hebben ongeveer 700.000 mensen last van voedselvergiftiging. Ze hebben dan koorts en diarree en moeten braken. Voedselvergiftiging komt door het eten van bedorven voedsel. Door de hogere temperatuur bederft voedsel in de zomer sneller dan in de winter.

Leg uit dat voedsel bij een hogere temperatuur sneller bederft.

2/4 Voedselvergiftiging.

Iemand die veel moet braken, kan bepaalde medicijnen slikken. Zo wordt het braken minder.
In de afbeelding is een deel van een bijsluiter weergegeven.

afbeelding

Hoeveel Motilium-tabletten mag een volwassene maximaal op één dag slikken?

[invulveld] tabletten

-

3/4 Voedselvergiftiging.

Je kunt sommige voedingsmiddelen beschermen tegen bederf door te koelen, te pasteuriseren of te steriliseren.

Op welke manier is een voedingsmiddel ongeopend het langst beschermd tegen bederf?

4/4 Voedselvergiftiging.

Noem twee andere manieren van conserveren dan koelen, pasteuriseren en steriliseren.