Oefentoets Biologie: Ecologie | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 31

Dier in de woestijn.

Welke van de volgende serie kenmerken hoort bij een carnivore, homoiotherme woestijnbewoner?

Myxomatose.
Zie figuur B 5299 van de bijlage.

De grafiek hiernaast laat de dichtheid aan konijnen en de jaarlijkse neerslag zien in een gebied in Zuid-Queensland (Australië) van 1958 tot 1972. Het konijnen-myxomavirus werd geïntroduceerd in dit gebied in 1960.

Wat is de meest waarschijnlijke verklaring voor de verandering in dichtheid van konijnen in deze periode?

Plantenafval.

Men vermoedt dat planten hun dunne worteldelen (< 2mm) meerdere malen per jaar vervangen, wat resulteert in een grote hoeveelheid dood materiaal in de bodem.
Een hypothese is dat het grootste deel van de CO₂ in de bodem afkomstig is van bacteriën die leven van dit dode plantaardige materiaal.

Tot welk trofisch niveau horen deze bacteriën?

Die behoren tot de .

Pissebed.

De pissebed is is een kreeftje dat zich met succes aan het landleven heeft aangepast.

Welke van de volgende uitspraken is niet juist?

1/4 Eco-displays.
Zie figuur B 5302 van de bijlage.

Eco-displays zijn zo natuurlijk mogelijke presentaties van planten en dieren uit een bepaald ecosysteem, in het echt of als diorama: een nagebootste opstelling.
Bekijk de foto van een eco-display uit het Natuurhistorisch Museum te Milaan.

Welk ecosysteem wordt hier nagebootst?

Dit is een ecosysteem uit .

2/4 Eco-displays.
Zie figuur B 5303 van de bijlage.

Bekijk de foto van een eco-display uit het Natuurhistorisch Museum te Milaan.

Welk ecosysteem wordt hier nagebootst?

Dit is een ecosysteem uit .

3/4 Eco-displays.
Zie figuur B 5304 van de bijlage.

Bekijk de foto van een eco-display uit het Natuurhistorisch Museum te Milaan.

Welk ecosysteem wordt hier nagebootst?

Dit is een ecosysteem uit .

4/4 Eco-displays.
Zie figuur B 5305 van de bijlage.

Bekijk de foto van een eco-display uit het Natuurhistorisch Museum te Milaan.

Welk ecosysteem wordt hier nagebootst?

Dit is een ecosysteem uit .

Een hooicultuur.

Men kookt hooi in water en laat het weer afkoelen. Daarna voegt men water uit een meer toe, dat uitsluitend heterotrofe protozoën bevat en laat dit lange tijd in het donker staan.

Welke van de volgende uitspraken beschrijven correct wat er waarschijnlijk gaat gebeuren in dit mengsel?

I. Er zal een successie van protozoën plaatsvinden en de totale biomassa neemt toe.
II. De energie in het systeem is maximaal aan het begin van het experiment.
III. Er zal successie plaatsvinden tot er tenslotte een dynamisch evenwicht ontstaat, waarbij de energiestroom zich handhaaft.
IV. Er zal successie plaatsvinden in het ecosysteem, maar uiteindelijk gaan alle organismen dood of zijn ze in een ruststadium.

Waterecosysteem.

In een waterecosysteem is het totale drooggewicht (de biomassa) van drie groepen organismen als volgt:

I. Zweephaardiertjes: 1,1062 g
II. Dansmuggenlarven: 0,9623 g
III. Trilhaardiertjes: 1,005 g

Wat is de meest waarschijnlijke volgorde van deze drie in een voedselketen?

Successie.

De volgende uitspraken gaan over successie in een ecosysteem dat zich niet in het climaxstadium bevindt.

Welk van deze uitspraken is of welke zijn juist?

Climax.

Wat is een typische eigenschap voor het climaxstadium in een successiereeks?

Ecologische piramides.

In ecologische piramides hebben hogere trofische niveaus meestal minder biomassa dan lagere.
Mogelijke oorzaken voor 'omgekeerde' piramides zijn:

1. Een piramide van aantallen, met een grote producent.
2. Een piramide van biomassa, met producenten met een heel korte levenscyclus.
3. Een piramide van energie in een ecosysteem in een erg warm gebied.

Welke oorzaak kan of welke oorzaken kunnen juist zijn?

Twee populaties.
Zie figuur B 5309 van de bijlage.

De grafiek hiernaast laat zien hoe de dichtheid van de populaties A en B van twee herbivore soorten in een graslandgebied verandert.

Wat is een mogelijke verklaring voor deze veranderingen?

1/2 Burgers' Bush.

Burgers' Bush is een zogenaamd eco-display, een nabootsing van het ecosysteem tropisch regenwoud.
Voor een tropisch regenwoud werd de netto primaire productie per jaar (NPPPJ) geschat op 2200 g/m² .

Wat wordt verstaan onder netto primaire productie per jaar?

2/2 Burgers' Bush.

Noem drie factoren die ervoor verantwoordelijk zijn dat de NPPPJ in het Nederlandse eco-display veel lager is dan in het tropische regenwoud.

1/5 Koraalrif.
Zie figuur B 5312 van de bijlage.

Tropische koraalriffen vormen ecosystemen met een grote biodiversiteit. Ze hebben een grote betekenis voor de mens, onder andere als basis voor visserij en toerisme.
Steenkoralen bestaan uit heterotrofe koraaldiertjes, die in symbiose leven met algen (zie afbeelding hiernaast).
Algen spelen een belangrijke rol bij de opbouw van het kalkskelet van de steenkoralen en daarmee bij de groei van het koraal.

- Geef aan welk voordeel koraaldiertjes nog meer hebben van hun symbiotische relatie met de algen.
- Geef aan welk voordeel de algen hebben van deze relatie.

2/5 Koraalrif.
Zie figuur B 5313 van de bijlage.

Koralen zijn erg temperatuurgevoelig. Als de temperatuur gedurende langere tijd boven een kritisch niveau komt, verdwijnen de algen uit het koraal, dat hierdoor verbleekt.
De afbeelding hiernaast laat de fotosynthese-activiteit zien in een verbleekt en een niet verbleekt koraal.

Leg uit hoe je een experiment kunt doen dat tot de getoonde resultaten leidt.

3/5 Koraalrif.
Zie figuur B 5313 van de bijlage.

Verklaar de resultaten die in de grafiek hiernaast getoond worden.

4/5 Koraalrif.
Zie figuur B 5312 van de bijlage.

Wat zou de consequentie kunnen zijn voor de biodiversiteit als het koraal verbleekt? Leg je antwoord uit.