Deze oefentoets bevat 24 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
24
Biologie
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
HAVO 1, HAVO 2, HAVO 3
NVON
cc-by-sa-40
Huishoudafval.
In ons land wordt elk jaar zo'n 4,3 miljoen ton huishoudelijk afval geproduceerd.
Het afval kan in enkele groepen worden ingedeeld:
1. groente-, fruit- en tuinafval,
2. glas,
3. plastic,
4. metaal,
5. papier.
Compostering en recycling zijn twee vormen van afvalverwerking.
Welke van de genoemde groepen afval is of zijn composteerbaar?
Compost.
Bij welke afvalgroep kan uit het afval compost ontstaan?
Bij [invulveld]
Compost.
Bevat compost voedingsstoffen voor planten?
Het antwoord luidt: [invulveld] (ja of nee)
Reducenten.
Enkele groepen organismen zijn: bacteriën, kruidachtige planten, loofbomen en schimmels.
Noem de groep of groepen hiervan die men tot de reducenten rekent.
1/8 Schimmels.
Een hondendrol bevat voedselresten. Deze resten zijn weer voedsel voor talloze bacteriën en schimmels. Ze verbruiken de nog bruikbare stoffen in de drollen. Dat verbruiken gaat in een vochtige zomer sneller dan in een droge zomer of in de winter.
Sporen zijn cellen die zorgen voor de voortplanting van schimmels. Sommige sporen ontwikkelen pas tot complete schimmels als ze in het verteringskanaal van een dier geweest zijn. In het verteringskanaal wordt het begin van de ontwikkeling gestimuleerd door veel zuur en door een hoge temperatuur. Uiteindelijk worden de sporen complete schimmels in een verse drol.
Noem twee abiotische factoren die volgens de tekst van invloed zijn op de ontwikkeling van de schimmels uit de sporen.
2/8 Schimmels.
De delen van het verteringskanaal van een hond hebben dezelfde namen en functies als de delen van het verteringskanaal van een mens.
In welk deel van het verteringskanaal van een hond zijn de omstandigheden vooral zo dat de ontwikkeling van schimmelsporen wordt gestimuleerd?
3/8 Schimmels.
Welke van de volgende twee beweringen over de bouw van een cel van een schimmel is juist?
1. Een cel van een schimmel heeft een celkern.
2. Rond een cel van een schimmel bevindt zich een celwand.
4/8 Schimmels.
De hoeveelheid poep van een hond is mede afhankelijk van het soort voedsel dat de hond krijgt. In modern hondenvoer is vaak plantaardig voedsel verwerkt. Van een kilo plantaardig voedsel blijft na vertering meer poep over dan van een kilo dierlijk voedsel.
Geef een oorzaak voor dit verschil.
5/8 Schimmels.
Men deed in een zomer een onderzoek naar de invloed van de hoeveelheid regen op de aanwezigheid van schimmels op hondendrollen. In het verslag stond: "Regen bevordert het ontstaan van schimmels op hondendrollen".
Is deze zin in het verslag op te vatten als een conclusie, als een methode van onderzoek of als een werkplan bij het onderzoek?
6/8 Schimmels.
Schimmels gebruiken enzymen bij de vertering van een hondendrol. In de winter wordt een hondendrol op straat minder snel verteerd dan in de zomer.
Waardoor is dat verschil hier vooral te verklaren?
1. Doordat de activiteit van enzymen afhangt van de temperatuur.
2. Doordat hun activiteit afhangt van de zuurgraad.
7/8 Schimmels.
Bij de afbraak van drollen door bacteriën en schimmels zijn stoffen nodig voor deze afbraak.
Is koolstofdioxide een van die stoffen?
En zuurstof?
8/8 Schimmels.
Bij de afbraak van drollen door bacteriën en schimmels komen stoffen vrij, die door planten kunnen worden opgenomen.
Is koolstofdioxide een van deze stoffen?
En horen mineralen tot die stoffen?
1/2 Viskweek en schoon water.
Viskwekers hebben een groot probleem met het water waarin zij vissen kweken.
Dit water wordt vervuild door vissenpoep. Als gevolg van die vervuiling komen er in die vijvers veel voedingszouten voor, waardoor algen zich sterk gaan vermeerderen.
Leg uit waardoor in een vijver met veel vissenpoep veel voedingszouten gevormd worden.
2/2 Viskweek en schoon water.
In de visvijvers komen behalve vissen en algen ook bacteriën voor.
In onderstaand schema staan organismen.
afbeelding
Geef met combinaties van cijfers en letters aan welke organismen zuurstof verbruiken en welke organismen zuurstof produceren.
Voorbeeld: 1: a en b
1: [invulveld]
2: [invulveld]
3: [invulveld]
1/3 Zo bouw je een composthoop op.
Zie figuur B 2536 van de bijlage.
Een goede composthoop krijg je niet door zomaar wat afval op een hoop te gooien. In de afbeelding is de opbouw van een goede composthoop weergegeven.
Over het nut van een laag takken onderin een composthoop worden twee beweringen gedaan:
1. Daardoor krijgen de reducenten in de composthoop gemakkelijker zuurstof.
2. Vooral de takken leveren de voor de reducenten noodzakelijke voedingsstoffen.
Welke van deze beweringen is juist?
afbeelding
2/3 Zo bouw je een composthoop op.
Bij een onderzoek werd de totale biomassa bepaald van al het plantenmateriaal dat op een bepaalde composthoop werd gegooid. Na het composteren werd de biomassa van de ontstane compost bepaald. De biomassa voor en na het composteren werd vergeleken.
Is na het composteren de totale biomassa kleiner, gelijk of groter?
3/3 Zo bouw je een composthoop op.
Over het composteren in de composthoop worden twee beweringen gedaan:
1. Tijdens het composteren neemt de massa van de koolhydraten in de composthoop toe.
2. Tijdens het composteren worden mineralen in de composthoop vrijgemaakt.
Welke van deze beweringen is juist?
1/4 Een composthoop.
Zie figuur B 1961 van de bijlage.
De afbeelding geeft een composthoop weer. Deze composthoop bestaat uit keuken- en tuinafval, zoals plantenresten, eierschalen, koffiedik, oud brood, enzovoort.
In de composthoop zijn reducenten actief. Zij zetten de stoffen van het keuken- en tuinafval om in andere stoffen. Dit proces heet composteren. Er komt warmte bij vrij. Een composthoop moet af en toe worden omgespit, onder andere om er meer lucht in te krijgen.
Na één of twee jaar wordt de compost over de tuin verspreid.
Behoort water tot de stoffen die in de composthoop worden gevormd?
Behoren zouten tot de stoffen die worden gevormd?
afbeelding
2/4 Een composthoop.
Is voor het composteren koolstofdioxide nodig?
En zuurstof?
3/4 Een composthoop.
Compost die over de tuin wordt verspreid, bevat verschillende stoffen.
Zijn hierbij stoffen die door schimmels kunnen worden gebruikt?
En door slaplanten?
4/4 Een composthoop.
Wordt de functie van reducent in deze composthoop vervuld door bacteriën?
En door schimmels?
1/3 Paddenstoelen.
Zie figuur B 4776 van de bijlage.
Vooral in de herfst zie je veel paddenstoelen in onze loofbossen.
Paddenstoelen zijn de voortplantingsorganen van bepaalde schimmels.
De schimmels breken dood materiaal af, zoals hout en gevallen bladeren. In de herfst is er veel dood materiaal in het bos.
Dit dode materiaal bevat voedingsstoffen voor de schimmels.
Waardoor is er in de herfst meer dood materiaal dan in de zomer?
afbeelding
2/3 Paddenstoelen.
Organismen zijn te verdelen in consumenten, producenten en reducenten.
Tot welke groep behoren de schimmels?
3/3 Paddenstoelen.
Zie figuur B 4777 van de bijlage.
Welke van de tekeningen stelt een schimmelcel voor?
afbeelding