Oefentoets Biologie: Voeding | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 19

1/2 Binge-drinken.

Binge-drinken is het drinken van veel glazen alcohol in een korte tijd.
Deze vorm van drinken is erg schadelijk voor de gezondheid.
Dit komt doordat de lever overbelast raakt en de bloeddruk sterk stijgt.
Zo kunnen hartproblemen of een herseninfarct ontstaan.

Door het binge-drinken blijkt het bloed ook minder goed te kunnen stollen.

Welke bloeddeeltjes hebben dan een verminderde werking?

2/2 Binge-drinken.

Alcohol wordt in het lichaam vooral door één bepaald orgaan afgebroken.

Welk orgaan wordt hier bedoeld?

1/3 Kroepoek.
Zie figuur B 3838 van de bijlage.

Kroepoek wordt gegeten bij oosterse maaltijden, maar ook als tussendoortje. Het wordt onder andere gemaakt van de tapiocaplant. Ook bevat kroepoek garnalen. Dit zijn diertjes die in zee leven.

In de figuur B 3839 zijn enkele cellen weergegeven.

Kunnen deze cellen afkomstig zijn van de tapiocaplant?
En kunnen deze cellen afkomstig zijn van een garnaal?

2/3 Kroepoek.

In de onderstaande tabel is onder andere de samenstelling van kroepoek weergegeven.
afbeelding

Welk ingrediënt levert vooral veel vet in kroepoek?

3/3 Kroepoek.

Kroepoek bevat eiwitten, koolhydraten en vetten.

Welke van deze stoffen kunnen in ons lichaam worden gebruikt als brandstof?

1/2 Quorn.
Zie figuur B 3193 en figuur B 3194 van de bijlage.

Quorn is een vegetarisch product. Het lijkt veel op vlees. Men maakt het van een schimmel.

In de afbeelding B 1394 zijn drie celtypen weergegeven.

Welke tekening geeft een schimmel weer?

2/2 Quorn.

Hieronder zijn Quorn en rundergehakt vergeleken.
afbeelding

Quorn bevat minder eiwit dan rundergehakt. Toch is Quorn volgens het Voedingscentrum gezonder dan vlees.

Leg dit met de bovenstaande informatie uit.

1/4 Cholesterol.
Zie figuur B 3157 van de bijlage.

Cholesterol is een vetachtige stof die in het lichaam onder andere wordt gebruikt voor de opbouw van celmembranen. Ongeveer 85% van alle cholesterol wordt in de lever aangemaakt, de rest wordt met de voeding opgenomen. Een teveel aan cholesterol wordt door het bloed weer naar de lever vervoerd, waar het uitgescheiden wordt met gal.

In de afbeelding is een schema van de bloedsomloop weergegeven.

Geef de namen van bloedvat P en van bloedvat Q.

bloedvat P = de/het [invulveld]
bloedvat Q = de/het [invulveld]

2/4 Cholesterol.
Zie figuur B 3297 van de bijlage.

In de afbeelding staat een schema van het verteringskanaal.
Cholesterol wordt met de gal uitgescheiden. Gal wordt via de galblaas en de galbuis afgegeven aan het verteringskanaal.

In welk deel van het verteringskanaal komt de gal dan als eerste terecht?

3/4 Cholesterol.

Als het cholesterolgehalte in het bloed hoog is, dan is de kans op een hartinfarct groter dan bij een lager cholesterolgehalte. Een teveel aan cholesterol zet zich af tegen de binnenkant van bloedvaten, waardoor deze steeds nauwer worden. Een hartinfarct wordt veroorzaakt door afsluiting van één van de bloedvaten die bloed vanuit de aorta naar de hartspier toevoeren.

Geef de naam van zo'n bloedvat waardoor zuurstofrijk bloed naar de hartspier stroomt.

4/4 Cholesterol.

Mensen met een te hoog cholesterolgehalte in het bloed wordt een dieet met weinig vet voorgeschreven.
Bovendien wordt een aantal andere gedragsregels aangeraden voor een gezonde leefwijze.

Noem twee van zulke gedragsregels om de kans op een hartinfarct te verkleinen.

1/3 Haringkaken.

Haringkaken is een manier om haring langer houdbaar te maken.
Bij het haringkaken wordt een aantal organen uit de vis verwijderd: de kieuwen, het hart, een deel van de darmen, de lever en de galblaas.
Daarna wordt de haring gezouten.

Door haringkaken worden de bacteriën niet gedood.

Door welke manier van conserveren worden wel alle bacteriën gedood?

2/3 Haringkaken.
Zie figuur B 3142 van de bijlage.

In de afbeelding is een haring met enkele organen weergegeven.

Hoe heet orgaan P?

De/het [invulveld].

3/3 Haringkaken.

De alvleesklier wordt bij het haringkaken niet verwijderd.
Stoffen uit de alvleesklier breken onder andere eiwitten af, waardoor de vis malser wordt.
De alvleesklier maakt enzymen en hormonen.

Breken enzymen uit de alvleesklier eiwitten af?
En breken hormonen uit de alvleesklier eiwitten af?

1/4 Doorstraling van voedsel.

EIS: BOETE NA DOORSTRALEN VAN VOEDSEL.
Bedrijf uit Ede mocht producten niet bewerken.

ARNHEM - De procureur-generaal bij het gerechtshof in Arnhem heeft gisteren 3.000 gulden boete geëist tegen het bedrijf Gammaster uit Ede. De firma wordt ervan verdacht in 1992 voedsel te hebben doorstraald, terwijl dat met die producten juist niet mocht.

Met het doorstralen wordt de kans op besmetting door micro-organismen verkleind. De directeur van het bedrijf, dat wekelijks bijna duizend pallets met producten doorstraalt, hekelde het willekeurige overheidsbeleid. "Wij moeten wel bananen doorstralen, maar geen mosselen, terwijl die veel meer risico's voor de volksgezondheid opleveren."

Gammaster, een van de eerste voedseldoorstralende bedrijven ter wereld, was in hoger beroep gegaan tegen het vonnis van de economische politierechter. Die veroordeelde het bedrijf eind 1993 tot 6000 gulden boete. Getuige-deskundige R. Top, beleidsmedewerker van het ministerie van Volksgezondheid, verklaarde tegenover het hof dat er in Europees verband geen richtlijnen zijn op dit gebied. Elk land heeft zijn eigen regels. "In landen als Duitsland, Luxemburg en Zweden is doorstraald voedsel verboden.In Frankrijk, Nederland en België laat men de meeste doorstraalde producten toe. "Volgens Top ligt de zaak van doorstraald voedsel heel gevoelig. Europese consumentenorganisaties zouden al hebben gezegd dat zij geen doorstraald voedsel wensen.

Bij de controle van de Keuringsdienst van Waren medio 1992 zou een keurmeester ook hebben ontdekt dat de naam op de verpakking van de producten niet overeenkwam met de inhoud. Volgens de directeur treft hem geen blaam, omdat hij niet gerechtigd is de verpakking open te maken. De fout lag bij de leveranciers. Maar de procureur vond dat het bedrijf zelf alle maatregelen had moeten nemen om te voorkomen dat men in strijd met de wet handelt. Tijdens een eerdere behandeling in december had de procureur 6000 gulden boete geëist voor zes doorstraalde voedselproducten. Omdat drie producten inmiddels op de goedgekeurde lijst staan, halveerde hij de eis.
(Brabants Dagblad, 28 maart 1995.)

In het artikel wordt gesproken over voedingsmiddelen die wel en voedingsmiddelen die niet doorstraald mogen worden.
Geef twee voorbeelden van voedingsmiddelen die wel doorstraald mogen worden (niet uit de tekst).

-

2/4 Doorstraling van voedsel.

Geef een viertal voordelen van het doorstralen van voedsel.

3/4 Doorstraling van voedsel.

Geef ook een nadeel.

4/4 Doorstraling van voedsel.

Welke instantie is belast met de controle op de naleving van voedingswetgeving?

1/2 Conserveren.

Drie geconserveerde producten zijn:

- een pak gedroogde bruine bonen
- een pak gepasteuriseerde melk
- een pak gesteriliseerde melk.

Jos bewaart deze drie producten bij kamertemperatuur. Hij laat de verpakkingen dicht.

In welk product zullen na drie dagen bacteriën waarschijnlijk in aantal toenemen?

2/2 Conserveren.

Noem twee andere manieren van conserveren dan drogen, pasteuriseren en steriliseren.