Oefentoets Biologie: Voortplanting - plant_geslachtelijk | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 1

2/3 Bloeiende wilgen.
Zie figuur B 1924 van de bijlage.

Is bij wilgen kruisbestuiving mogelijk?
En zelfbestuiving?

3/3 Bloeiende wilgen.

Een mannelijke wilg wordt gestekt. Uit deze stek groeit een boom.

Zal aan deze boom stuifmeel kunnen worden gevormd?
En zullen aan deze boom zaden kunnen worden gevormd?

1/3 Een alleenstaande appelboom.
Zie figuur A 219 van de bijlage.

Bij appelbomen van bepaalde rassen (Golden Delicious en Jonathan) kan een stuifmeelkorrel die op de stempel van een bloem van dezelfde boom valt, geen stuifmeelbuis vormen.
Het gevolg hiervan is dat zo'n appelboom, wanneer hij alleen staat, geen appels voortbrengt. Om van zo'n alleenstaande appelboom toch appels te krijgen, brengt men speciale exemplaren in de handel. Bij deze bomen zijn takken van twee verschillende appelrassen (Golden Delicious en Jonathan) op een gemeenschappelijke onderstam geplaatst (zie de afbeelding). Dit wordt enten genoemd. Van beide rassen wordt in dat geval een goede oogst verkregen.

Wanneer zal bij de in de afbeelding weergegeven appelboom bevruchting kunnen optreden?

2/3 Een alleenstaande appelboom.

Is het enten van een appelras op een onderstam een vorm van ongeslachtelijke voortplanting?
En het ontstaan van appels?

3/3 Een alleenstaande appelboom.

In welke delen van Jonathan kunnen erfelijke eigenschappen voorkomen die afkomstig zijn van Golden Delicious?

1/3 Weefselkweek.
Zie figuur C 157 van de bijlage.

Bij een weefselkweek kunnen stukjes van een blad van een plant worden gebruikt om de plant te vermeerderen. De stukjes blad worden in een bakje met een speciale voedingsbodem geplaatst. Uit elk stukje blad groeit een compleet plantje. Op deze manier kan in korte tijd een groot aantal planten worden verkregen. Het verloop van zo'n weefselkweek is schematisch weergegeven in de afbeelding.

Eén bladcel bevat in principe genoeg informatie om uit te groeien tot een complete plant.

Leg dat uit.

2/3 Weefselkweek.

Is de weefselkweek-methode om planten te vermeerderen een voorbeeld van geslachtelijke voortplanting of van ongeslachtelijke voortplanting? Leg je antwoord uit.

3/3 Weefselkweek.

Bij het uitgroeien vormen de plantjes van de afbeelding in het licht bladeren met bladgroen.

In welke cellen van de opperhuid van een blad komt bladgroen voor?

1/2 De meristeem-methode.

Kwekers gebruiken bij ongeslachtelijke voortplanting vaak de 'meristeem-methode' om aan nieuwe planten te komen.

Leg deze uit.

2/2 De meristeem-methode.

Om welke twee redenen wordt de methode gebruikt?

1/2 Wilgenkatjes.
Zie figuur B 4554 van de bijlage.

De wilg is een boomsoort die veel in Nederland voorkomt. De bloemen van deze boom worden wilgenkatjes genoemd. Hiernaast zijn twee typen wilgenkatjes weergegeven. De beide typen wilgenkatjes komen nooit aan dezelfde boom voor.

Welke wilg kan zaden vormen?

2/2 Wilgenkatjes.
Zie figuur B 4554 van de bijlage.

Vindt de bestuiving bij de wilg plaats door de wind of door insecten? Leg uit waaraan je dat in de afbeelding kunt zien.

Twee planten.
Zie figuur B 4558 van de bijlage.

Hiernaast zijn twee planten weergegeven.

Welke van deze planten kan zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk voortplanten?

1/2 Een maïsplant.
Zie figuur B 4577 van de bijlage.

In de afbeelding is een maïsplant met bloemen weergegeven. Aan één maïsplant komen zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen voor.

Vindt de bestuiving bij een maïsplant plaats door de wind of door insecten? Leg uit waaraan je dat in de afbeelding kunt zien.

2/2 Een maïsplant.
Zie figuur B 4577 van de bijlage.

In welke maïsbloem kunnen zaden worden gevormd?

1/4 De waterlelie.
Zie figuur B 4597 van de bijlage.

In een folder staat:
De waterlelie is een plant die vaak in vijvers voorkomt.
De plant heeft opvallende grote drijvende bladeren.
En ook de mooie witte of roze bloemen kun je niet over het hoofd zien.
De wortelstok van een waterlelie valt minder goed op.
Daarvoor moet je in of op de bodem kijken.

Vindt de bestuiving bij de waterlelie plaats door de wind of door insecten? Leg je antwoord uit met behulp van de bovenstaande informatie.

2/4 De waterlelie.
Zie figuur B 4597 van de bijlage.

Kan de waterlelie zich geslachtelijk voortplanten?
En kan de waterlelie zich ongeslachtelijk voortplanten?

3/4 De waterlelie.

In een waterlelie kan verbranding plaatsvinden.
Hierbij ontstaat onder andere koolstofdioxide.

Welke andere stof ontstaat bij de verbranding?

4/4 De waterlelie.

Vincent koopt een waterlelie in een tuincentrum.
Daarbij krijgt hij een kaartje met extra gegevens over de plant (zie hieronder).
afbeelding
Drie maanden in een jaar zijn: april, augustus en december.

In welke maand bloeit de waterlelie volgens de bovenstaande gegevens?

De maretak.
Zie figuur B 4624 van de bijlage.

De maretak is een kleine struik die op takken van bepaalde bomen kan groeien (zie de afbeelding).
De maretak neemt water en zouten op uit transportvaten van de boom. De plant heeft het hele jaar door groene blaadjes. Vroeg in het voorjaar ontwikkelen zich de bloemen van de maretak, voordat de boom waarop hij groeit bladeren heeft.
Een struik maretak heeft alleen mannelijke of alleen vrouwelijke bloemen. De bloemen worden zowel door de wind als door insecten bestoven. In het najaar ontwikkelen zich witte besjes die door vogels zoals lijsters gegeten worden. De plakkerige zaadjes blijven aan een boom kleven en kunnen daar ontkiemen.

De bloemen ontwikkelen zich vóórdat de boom waarop de maretak groeit, bladeren heeft.

- Leg uit wat het voordeel daarvan is voor de voortplanting van de maretak.

- Leg met behulp van de informatie hierboven uit hoe de zaden van de maretak worden verspreid.