Oefentoets Biologie: Bloed - lymfe | VMBO theoretische leerweg, 4

Bloedvaatstelsel en lymfevaatstelsel vergeleken.

Wij vergelijken het bloedvaatstelsel en het lymfevaatstelsel van de mens met elkaar.

Welke van de onderstaande beweringen over deze stelsels is juist?

De functie van de lymfeknopen.

De functie van de lymfeknopen is

Bloed en lymfe.
Zie figuur B 1105 van de bijlage.

De afbeelding geeft schematisch een aantal vaten weer, die op een bepaalde plaats in het menselijk lichaam voorkomen:

een ader, haarvaten, een lymfevat en een slagader.

Welke pijl geeft de juiste stroomrichting aan in het lymfevat?
Welke pijl geeft de juiste stroomrichting aan in de slagader?

afbeelding

Bloedcellen in lymfe.

Welke typen bloedcellen komen voor in lymfe?

Bestanddelen van in lymfe.

In het bloed van de mens bevinden zich onder andere:

1. witte bloedcellen,
2. rode bloedcellen,
3. koolhydraten,
4. antistoffen.

Welk(e) van deze bestanddelen komt (komen) in lymfe voor?

Bestandelen van lymfe.

In bloed van de mens komen onder andere voor: rode bloedcellen, witte bloedcellen, voedingsstoffen en zuurstof.

Welke hiervan ontbreekt of welke ontbreken in lymfe?

De kleurloze vloeistof in blaren.

Iemand die een lange wandeling maakt op slecht passende schoenen, loopt kans blaren te krijgen. Bij een blaar laat een doorschijnend laagje van de opperhuid los van de lederhuid. Daartussen verzamelt zich een heldere kleurloze vloeistof waarvan de samenstelling vergelijkbaar is met die van lymfe.

Bevinden zich in deze vloeistof in een blaar bloedcellen?
Zo ja, welke?

Bestandelen van lymfe.

In het bloed van de mens komen onder andere voor

1. rode bloedcellen,
2. witte bloedcellen,
3. hormonen.

Welke hiervan komen voor in lymfe?

Bestandelen van lymfe.

De volgende stoffen komen in het bloed van de mens voor: glucose, insuline, koolstofdioxide en zuurstof.

Welke van deze stoffen komen in lymfe voor?

Bestandelen van lymfe.

Kan zich in lymfe glucose bevinden?
En kan zich in lymfe zuurstof bevinden?

De stromingsrichting van lymfe.
Zie figuur B 3526 van de bijlage.

In de afbeelding is een lymfevat schematisch getekend.

Stroomt de lymfe in de richting van pijl P of in de richting van pijl Q, of is dat niet uit de tekening af te leiden?

Bestandelen van lymfe.

In bloed komen onder andere antistoffen, glucose, koolstofdioxide en zuurstof voor.

Welke van deze stoffen komen in lymfe voor?

Transport van de haarvaten naar de cellen.

Hoe heet het vocht waardoor voedingsstoffen en zuurstof worden vervoerd van de haarvaten naar de cellen?

1/4 Bloed - weefselvloeistof - lymfe.

Tekst:
In de haarvaten van het bloedvatenstelsel van de mens wordt vocht uit het bloed in de weefsels geperst: de weefselvloeistof. Deze weefselvloeistof wisselt stoffen uit met de cellen in de weefsels. Daarna keert een deel van dit vocht direct terug in de haarvaten. Het andere deel wordt afgevoerd via het lymfevatenstelsel en wordt dan lymfe genoemd. De bouw van lymfevaten lijkt op die van aders.
Lymfe bevat veel cellen die ziekteverwekkers kunnen vernietigen.

Bevat weefselvloeistof hormonen?
En zouten?

2/4 Bloed - weefselvloeistof - lymfe.

Enkele van de in de tekst bedoelde stoffen zijn: O₂ , CO₂ en glucose.

Welke van deze stoffen worden aan de cellen afgegeven?

3/4 Bloed - weefselvloeistof - lymfe.
Zie figuur B 873 van de bijlage.

In de tekst staat dat de bouw van een lymfevat op die van een ader lijkt.
De tekeningen geven twee vaten weer.

Welke tekening stelt een lymfevat voor, tekening 1 of tekening 2?
Stroomt de lymfe in de richting van pijl P of in de richting van pijl Q, of is dat niet uit de tekening af te leiden?

4/4 Bloed - weefselvloeistof - lymfe.

Bevinden zich de genoemde cellen (de laatste regel van de tekst) alleen in de lymfe of ook in het bloed en in de weefselvloeistof?

1/3 Lymfevatenstelsel.
Zie figuur A 969 van de bijlage.

In de afbeelding is onder andere een deel van het lymfevatenstelsel weergegeven. Dit stelsel voert een deel van het weefselvocht als lymfe af uit de organen. Weefselvocht ontstaat als bloedplasma door de wanden van bepaalde bloedvaten heen de weefsels in wordt geperst.

Welke bloedvaten worden hier bedoeld?

2/3 Lymfevatenstelsel.
Zie figuur A 969 van de bijlage.

Op plaatsen waar enkele kleine lymfevaten uitkomen in een groter lymfevat, bevinden zich lymfeknopen (zie de afbeelding). In de lymfeknopen bevinden zich veel witte bloedcellen. Ziekteverwekkers die bijvoorbeeld door een wondje in de lymfe terechtgekomen zijn, worden door deze bloedcellen bestreden.

Noem een manier waarop ziekteverwekkers onschadelijk gemaakt worden door witte bloedcellen.

3/3 Lymfevatenstelsel.

Als ziekteverwekkers in de lymfeknopen niet onschadelijk gemaakt worden, bestaat het gevaar dat ze door het hele lichaam verspreid worden.

Leg uit hoe ziekteverwekkers die zich in de lymfe bevinden, uiteindelijk door het hele lichaam verspreid kunnen worden.

Lymfe-stroming.
Zie figuur B 3526 van de bijlage.

In de afbeelding is een lymfevat schematisch getekend.

Stroomt de lymfe in de richting van pijl P of in de richting van pijl Q? Waaruit kun je dat afleiden?

1/3 Bloed en lymfe.
Zie figuur B 2524 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch een haarvatennet bij de mens getekend. Enkele delen zijn met cijfers aangegeven.

Met welk cijfer is een ader aangegeven?

2/3 Bloed en lymfe.
Zie figuur B 2524 van de bijlage.

In de ruimte bij 2 bevindt zich vloeistof. Enkele stoffen die in het lichaam van de mens voorkomen, zijn: aminozuren, glucose, keukenzout en zuurstof.

Welke van deze stoffen bevinden zich in de vloeistof bij 2?

3/3 Bloed en lymfe.
Zie figuur B 2524 van de bijlage.

Normaal stroomt bij 4 vloeistof uit het weefsel de haarvaten in. Als er een tekort is aan een bepaalde stof of aan bepaalde stoffen in het bloed vindt dit terugstromen onvoldoende plaats.

Zal er dan in het bloed een tekort zijn aan aminozuren, aan bepaalde eiwitten of aan glucose?

Lymfeklieren en bloedcellen.

Welk type bloedcel wordt gevormd in lymfeknopen (lymfeklieren)?
Welke functie heeft dit type bloedcel?

afbeelding

Amandelen.

Keel-, neus- en tongamandelen zijn een deel van het lymfestelsel. Door de amandelen stroomt lymfe.

Bevinden zich bloeddeeltjes in lymfe?