Oefentoets Biologie: Voeding | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 6

3/4 Alcohol.
Zie figuur A 821 van de bijlage.

Alcohol wordt in de darm in het bloed opgenomen en gaat via de bloedvaten naar de hersenen.

Geef met een duidelijke lijn in de tekening de kortste weg van de darmen naar de hersenen aan.

4/4 Alcohol.
Zie figuur B 3430 van de bijlage.

Door langdurig gebruik van alcohol kan een kransslagader verstopt raken. Zo ontstaat een hartinfarct.
In de afbeelding is een hart vanaf de voorzijde weergegeven. Deel P is getroffen door een hartinfarct.

In welk deel van het hart zit het infarct?

1/5 Alcohol.

Uit onderzoek blijkt dat veel jongeren regelmatig alcohol gebruiken.
In het onderstaande diagram is het percentage jongens en meisjes weergegeven dat de laatste vier weken een of meerdere keren alcohol heeft gedronken.

afbeelding

Hoeveel procent van de meisjes van 13 jaar heeft de laatste vier weken alcohol gedronken?

[invulveld]% van de meisjes van 13 jaar.

-

2/5 Alcohol.

In het onderstaande diagram is het percentage jongens en meisjes weergegeven dat de laatste vier weken een of meerdere keren alcohol heeft gedronken.

afbeelding

Op welke leeftijd is het percentage drinkende meisjes hoger dan het percentage drinkende jongens?

Op de leeftijd van [invulveld] jaar.

-

3/5 Alcohol.
Zie figuur B 3209 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch de bloedsomloop weergegeven.
Met een pijl is aangegeven via welke weg de alcohol van de darm naar het hart gaat.

Hoe heet het bloedvat dat is aangegeven met letter P?

4/5 Alcohol.

Waar in het lichaam wordt alcohol vooral afgebroken?

5/5 Alcohol.

Soms kun je ruiken dat iemand alcohol gedronken heeft. Dit gebeurt als alcohol het lichaam via bepaalde organen verlaat.

Welke organen worden hier bedoeld?

1/2 Binge-drinken.

Binge-drinken is het drinken van veel glazen alcohol in een korte tijd.
Deze vorm van drinken is erg schadelijk voor de gezondheid.
Dit komt doordat de lever overbelast raakt en de bloeddruk sterk stijgt.
Zo kunnen hartproblemen of een herseninfarct ontstaan.

Door het binge-drinken blijkt het bloed ook minder goed te kunnen stollen.

Welke bloeddeeltjes hebben dan een verminderde werking?

2/2 Binge-drinken.

Alcohol wordt in het lichaam vooral door één bepaald orgaan afgebroken.

Welk orgaan wordt hier bedoeld?

1/3 Kroepoek.
Zie figuur B 3838 van de bijlage.

Kroepoek wordt gegeten bij oosterse maaltijden, maar ook als tussendoortje. Het wordt onder andere gemaakt van de tapiocaplant. Ook bevat kroepoek garnalen. Dit zijn diertjes die in zee leven.

In de figuur B 3839 zijn enkele cellen weergegeven.

Kunnen deze cellen afkomstig zijn van de tapiocaplant?
En kunnen deze cellen afkomstig zijn van een garnaal?

2/3 Kroepoek.

In de onderstaande tabel is onder andere de samenstelling van kroepoek weergegeven.
afbeelding

Welk ingrediënt levert vooral veel vet in kroepoek?

3/3 Kroepoek.

Kroepoek bevat eiwitten, koolhydraten en vetten.

Welke van deze stoffen kunnen in ons lichaam worden gebruikt als brandstof?

1/2 Quorn.
Zie figuur B 3193 en figuur B 3194 van de bijlage.

Quorn is een vegetarisch product. Het lijkt veel op vlees. Men maakt het van een schimmel.

In de afbeelding B 1394 zijn drie celtypen weergegeven.

Welke tekening geeft een schimmel weer?

2/2 Quorn.

Hieronder zijn Quorn en rundergehakt vergeleken.
afbeelding

Quorn bevat minder eiwit dan rundergehakt. Toch is Quorn volgens het Voedingscentrum gezonder dan vlees.

Leg dit met de bovenstaande informatie uit.

1/4 Cholesterol.
Zie figuur B 3157 van de bijlage.

Cholesterol is een vetachtige stof die in het lichaam onder andere wordt gebruikt voor de opbouw van celmembranen. Ongeveer 85% van alle cholesterol wordt in de lever aangemaakt, de rest wordt met de voeding opgenomen. Een teveel aan cholesterol wordt door het bloed weer naar de lever vervoerd, waar het uitgescheiden wordt met gal.

In de afbeelding is een schema van de bloedsomloop weergegeven.

Geef de namen van bloedvat P en van bloedvat Q.

bloedvat P = de/het [invulveld]
bloedvat Q = de/het [invulveld]

2/4 Cholesterol.
Zie figuur B 3297 van de bijlage.

In de afbeelding staat een schema van het verteringskanaal.
Cholesterol wordt met de gal uitgescheiden. Gal wordt via de galblaas en de galbuis afgegeven aan het verteringskanaal.

In welk deel van het verteringskanaal komt de gal dan als eerste terecht?

3/4 Cholesterol.

Als het cholesterolgehalte in het bloed hoog is, dan is de kans op een hartinfarct groter dan bij een lager cholesterolgehalte. Een teveel aan cholesterol zet zich af tegen de binnenkant van bloedvaten, waardoor deze steeds nauwer worden. Een hartinfarct wordt veroorzaakt door afsluiting van één van de bloedvaten die bloed vanuit de aorta naar de hartspier toevoeren.

Geef de naam van zo'n bloedvat waardoor zuurstofrijk bloed naar de hartspier stroomt.

4/4 Cholesterol.

Mensen met een te hoog cholesterolgehalte in het bloed wordt een dieet met weinig vet voorgeschreven.
Bovendien wordt een aantal andere gedragsregels aangeraden voor een gezonde leefwijze.

Noem twee van zulke gedragsregels om de kans op een hartinfarct te verkleinen.

1/3 Haringkaken.

Haringkaken is een manier om haring langer houdbaar te maken.
Bij het haringkaken wordt een aantal organen uit de vis verwijderd: de kieuwen, het hart, een deel van de darmen, de lever en de galblaas.
Daarna wordt de haring gezouten.

Door haringkaken worden de bacteriën niet gedood.

Door welke manier van conserveren worden wel alle bacteriën gedood?

2/3 Haringkaken.
Zie figuur B 3142 van de bijlage.

In de afbeelding is een haring met enkele organen weergegeven.

Hoe heet orgaan P?

De/het [invulveld].