Oefentoets Biologie: Mens-milieu | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 3

Afvalverwerking.

Welke methode van afvalverwerking is het gemakkelijkst en goedkoopst?

Afvalverwerking.

Bij welke methode van afvalverwerking blijven er giftige slakken over?

Afvalverwerking.

In ons land wordt elk jaar zo'n 4,3 miljoen ton huishoudelijk afval geproduceerd.
Het afval kan in enkele groepen worden ingedeeld:

1. groente-, fruit- en tuinafval,
2. glas,
3. plastic,
4. metaal
5. papier.

Compostering en recycling zijn twee vormen van afvalverwerking.

Welke van de genoemde groepen afval wordt of worden in Nederland veel gerecycled?

Afvalverwerking.

Vier leerlingen doen een uitspraak over de verwerking van huisvuil.

Leerling 1 zegt: 'Alle huisvuil kan tot compost verwerkt worden.'
Leerling 2 zegt: 'De beste manier van huisvuilverwerking is verbranding; daarbij ontstaat alleen as.'
Leerling 3 zegt: 'Recycling is de meest milieuvriendelijke methode van huisvuilverwerking.'
Leerling 4 zegt: 'Vuilnisbelten kunnen het grondwater vervuilen.'

Welke leerlingen hebben gelijk?

Zwerfafval.

In een folder staat:
Zwerfafval is afval dat is achtergelaten op een plek waar het niet hoort. Denk aan een patatbakje dat op straat rondslingert of een vuilniszak langs de snelweg. Veel Nederlanders ergeren zich aan zwerfafval. Zwerfafval vervuilt bodem, grondwater, sloten en plassen.

In zwerfafval komen blikjes, fruitschillen en plastic flessen voor.

Welk van deze afvalsoorten wordt het snelst afgebroken?

Afvalverwerking.

Welke methode van afvalverwerking is het gemakkelijkst en goedkoopst?

Door het te [invulveld]

Afvalverwerking.

Bij welke methode van afvalverwerking blijven er giftige slakken over?

Bij het [invulveld]

Afvalverwerking.

Bij welke methode van afvalverwerking kan de warmte die vrijkomt, worden gebruikt om elektriciteit op te wekken?

Bij het [invulveld]

Afvalverwerking.

Hoe noemen we producten die we meestal slechts een keer gebruiken en dan weggooien?

1/4 Afvalverwerking.

Huishoudelijk afval wordt op verschillende manieren verwerkt. Soms wordt er compost van afval gemaakt.
Een groot deel van het afval wordt hergebruikt of gestort.

Noem nog een manier van afvalverwerking.
Dit is [invulveld]

2/4 Afvalverwerking.

Composteren is een manier van verwerken van afval.

Van welke afvalproducten kun je compost maken? Geef antwoord met ja of nee.

broodkorst [invulveld]
Cola blikje [invulveld]
plastic trommel [invulveld]
appelschil [invulveld]
glazen fles [invulveld]

3/4 Afvalverwerking.

In veel gemeenten wordt klein chemisch afval apart ingezameld.

Een voorbeeld van klein chemisch afval is

4/4 Afvalverwerking.

Elk jaar neemt de hoeveelheid afval in ons land toe.

Noem twee redenen waarom de totale hoeveelheid afval toeneemt.

1/2 Afvalverwerking.

Bij de verwerking van het huishoudelijk afval worden in ons land drie methoden gebruikt:

- storten op stortplaatsen,
- verbranden in verbrandingsovens,
- verwerken in scheidingsinstallaties en composteerinrichtingen.

Bij welke vorm van afvalverwerking kan rechtstreeks energie worden teruggewonnen?

Bij [invulveld]

2/2 Afvalverwerking.

Aan storten en verbranden van huishoudelijk afval zijn nadelen voor het milieu verbonden.

Noem drie nadelen en geef bij elk nadeel aan of dit vooral geldt voor storten of voor verbranden of voor beide.

1/3 Afval.

Huishoudelijk afval bestaat uit afvalwater en vast afval. Het afvalwater gaat via het riool naar een installatie voor afvalwaterzuivering. Bij de zuivering van het afvalwater gebruikt men bacteriën.

Hebben de bacteriën als functie het verwijderen van organische stoffen uit het afvalwater?
En hebben ze als functie het verwijderen van zouten?

2/3 Afval.

Het vaste afval wordt met vuilnisauto's opgehaald. Dat vaste afval kan milieuvervuiling veroorzaken. Twee vormen van milieuvervuiling zijn watervervuiling en luchtvervuiling.

Leg uit hoe het vaste afval luchtverontreiniging kan veroorzaken.
En ook hoe het watervervuiling kan veroorzaken.

3/3 Afval.

Vroeger werd het vaste afval ongesorteerd langs de kant van de weg gezet. Door verschillende soorten afval apart in te zamelen en te verwerken kan de schade voor het milieu worden beperkt.

Vermeld volgens het model van de tabel hieronder drie soorten vast afval die apart ingezameld worden. Geef bij elke soort afval aan hoe die wordt verwerkt in een bedrijf en wat het voordeel is voor het milieu.

afbeelding

1/15 Afvalverwerking.

FOUTE SCHILLEN WORDEN GAS.

Officieel gaat organisch afval in de GFT-bak en de rest in de restbak. In werkelijkheid bevat ook de grijze bak veel schillen. Die gaan in Groningen nu biogas opleveren. Zodat scheiding eigenlijk overbodig wordt.

Het is zo simpel. In de groene bak stopt de milieubewuste burger groente-, fruit- en tuinafval (GFT), de rest gaat in een bak van een andere kleur, meestal grijs. Afvalverwerker Vagron in Groningen heeft echter de stellige indruk dat veel burgers hun tuinafval netjes in de groene bak stoppen, maar het groente- en fruitafval meestal in de restbak. De aardappelschillen zitten gewoon tussen het restafval. Composteren in eigen tuin is niet meer in.

Al twaalf jaar scheidt Vagron het Groningse restafval, waarvan bekend is dat het voor meer dan 40 procent uit organisch materiaal bestaat. Zonde om dit spul voor veel geld bij de VAM in Wijster te laten verbranden. Vagron bouwt daarom voor 65 miljoen gulden een scheidings- en vergistingsinstallatie. In deze installatie, die in juni gaat proefdraaien, worden de schillen die in de verkeerde bak zijn gedeponeerd, vergist tot een energierijk biogas, waarmee elektriciteit en warmte worden opgewekt. [...]

Tot nog toe wordt het leeuwendeel van het GFT in een twintigtal composteerinrichtingen omgezet in compost, die voor een habbekrats wordt afgezet als bodemverbeteraar in de landbouw en op de particuliere groenmarkt. Ongeveer anderhalf miljoen ton gescheiden ingezamelde GFT wordt op deze wijze verwerkt tot een half miljoen ton compost. [...]

Onderzoek heeft uitgewezen dat binnenshuis gestalde biobakken die niet elke week worden geleegd, concentraties schimmels en bacteriën kunnen bevatten die gevaarlijk kunnen zijn voor mensen met astma. Bovendien is de hoeveelheid GFT uit grootstedelijke gebieden gering, de kwaliteit vaak abnormaal slecht en de inzameling peperduur. [...]

Het Centrum voor Energiebesparing meende vorig jaar dat het huisvuil nu schoon genoeg is om het GFT-gedeelte er achteraf uit te vissen. In Groningen gebeurt dat dus al jaren. Er staat een scheidingsfabriek waar de inhoud van de grijze vuilniszakken over een ingewikkeld stelsel van draaitrommels, zeven, magneten en zifters wordt gevoerd. Stenen en glasscherven gaan naar de betonindustrie, waar het de vulstof grind vervangt. Papier- en kunststof worden, tot balen geperst, als brandstof afgevoerd voor de Duitse cementindustrie en Finse elektriciteitscentrales.

IJzer en blik gaan retour naar Hoogovens. Non-ferro-metalen (koper, tin, aluminium enz) waaronder volgens Meijering dagelijks 'ongeveer vijfhonderd gulden aan kleingeld', beginnen een nieuw leven. Wat overblijft, verbrandt de VAM in Wijster. [...]
De resterende schillen, ongeveer een kwart van het oorspronkelijk afval, stinken een uur in de wind. Vanaf juni gaan die, eenmaal gewassen, via een pijpleiding naar vier grote tanks, waar onder toevoer van water een goedgemengde natte organische brij ontstaat. Van daaruit zal de prut naar de kolossale vergistingstanks worden gepompt. "Daar zetten we micro-organismen aan het werk, die we lenen van de rioolwaterzuiveringsinstallatie", zegt Meijering. "Bij een temperatuur van 55 graden Celsius zullen de 'beestjes' de brij in maximaal twintig dagen onder zuurstofloze omstandigheden omzetten in duizend kubieke meter biogas per uur." Een drietal propellers zal de gistende massa in beroering houden om optimale omzetting te bereiken.

Zie volgende scherm



-

2/15 Afvalverwerking.

Het biogas, een mengsel van methaan en koolzuur, zal vervolgens in vier gasmotoren worden verbrand, waarbij tweeënhalve megawatt aan elektriciteit wordt opgewekt. "Eénderde is voor eigen gebruik, en tweederde leveren we aan het net. Het is genoeg voor 4300 huishoudens, ongeveer een stad als Bolsward", aldus Meijering. Op de uitlaat van de gasmotoren worden ook boilers geplaatst, waarmee nog eens drie megawatt thermische energie wordt opgewekt in de vorm van stoom. Ook dat wordt in de eigen afvalfabriek nuttig toegepast. [...]
Terwijl compostering van GFT ongeveer dertig kilowatt per ton kost, levert vergisting per ton GFT ongeveer zestig kilowatt aan energie op. "Vergisten draagt daardoor aanzienlijk bij aan bestrijding van het broeikaseffect en oplossing van het klimaatprobleem", zegt Meijering. "Met 145 gulden per ton is deze methode bovendien twee tientjes per ton goedkoper dan verbranding in Wijster." [...]

(De Volkskrant, 24 april 1999).

Zie volgende scherm