Oefentoets Biologie: Voortplanting - ziektes | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4

Buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
Zie figuur B 1212 van de bijlage.

Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening. Acht procent van de vrouwen die chlamydia oplopen, krijgt als gevolg van deze ziekte een eileiderontsteking. Daardoor kan een eileider bijna geheel verstopt raken. Spermacellen kunnen nog wel langs deze verstopping, maar een eicel niet. Zo kan soms een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ontstaan.

Een vrouw heeft chlamydia opgelopen. Zij meent daardoor niet zwanger meer te kunnen worden.
Over de oorzaak daarvan worden twee beweringen gedaan:

I. Door deze ziekte kan in de eierstokken geen hormoonproductie meer plaatsvinden.
II. Door deze ziekte kan in de eierstokken geen rijping van eicellen meer plaatsvinden.

Een seksueel overdraagbare aandoening.

Een vrouw heeft last van erge jeuk in haar vagina. Bovendien heeft ze veel afscheiding.

Welke van de onderstaande seksueel overdraagbare aandoeningen heeft zij waarschijnlijk opgelopen?

Een seksueel overdraagbare aandoening.

Bij een man treden de volgende ziekteverschijnselen op. Er komt slijm en etter uit zijn penis en het urineren doet pijn.

Welke van de onderstaande seksueel overdraagbare aandoeningen heeft deze man waarschijnlijk opgelopen?

1/4 AIDS.

In een folder staat de volgende tekst over aids:
Het aids-virus wordt ook wel hiv genoemd. Het virus brengt het afweersysteem van bepaalde bloeddeeltjes in de war. Deze maken bij een besmet persoon dan bepaalde antistoffen. Zo iemand is dan seropositief.
Niet alle mensen die met het virus besmet zijn krijgen de ziekte.
Wie besmet is kan wèl andere mensen besmetten, ook al heeft hij/zij de ziekte zelf niet. Het virus is tot nu toe gevonden in bloed, sperma, speeksel, moedermelk en traanvocht.

Hoe wordt iemand genoemd die besmet is met het aids-virus, maar nog geen ziekteverschijnselen vertoont? [invulveld]

2/4 AIDS.

Besmetting met het aids-virus kan op verschillende manieren gebeuren.

Geef in de onderstaande gevallen met ja of nee aan of zo besmetting met het aids-virus mogelijk is.

Een moeder met aids geeft haar kind borstvoeding. [invulveld]
Een arts snijdt zich aan een gebruikt operatiemesje. [invulveld]
Je geeft een aids-patiënt een hand. [invulveld]

3/4 AIDS.

Aids is niet te genezen met een antibioticum, syfilis wel.

Leg uit dat syfilis wel met een antibioticum is te genezen.

4/4 AIDS.
Zie figuur A 824 van de bijlage.

In een wetenschappelijk artikel staat te lezen dat in 1997 aan aids 2,3 miljoen mensen stierven. In 1999 waren dat er 2,6 miljoen.

Zet deze gegevens uit in het staafdiagram in de afbeelding.

1/3 Buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
Zie figuur B 1212 van de bijlage.

Chlamydia is een seksueel overdraagbare aandoening. Acht procent van de vrouwen die chlamydia oplopen, krijgt als gevolg van deze ziekte een eileiderontsteking. Daardoor kan een eileider bijna geheel verstopt raken. Spermacellen kunnen nog wel langs deze verstopping, maar een eicel niet. Zo kan soms een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ontstaan.
In de afbeelding is een gedeelte van de voortplantingsorganen van een vrouw met een buitenbaarmoederlijke zwangerschap weergegeven.

Welk orgaan is in de afbeelding met P aangegeven?

2/3 Buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Vóór het ontstaan van de buitenbaarmoederlijke zwangerschap, is een eicel bevrucht.

In welk van de onderstaande organen heeft deze bevruchting plaatsgevonden?

3/3 Buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Een vrouw heeft chlamydia opgelopen. Zij meent daardoor niet zwanger meer te kunnen raken. Over de oorzaken daarvan worden twee beweringen gedaan.

Welke van deze beweringen is of welke zijn juist?

1. Door de ziekte kan in de eierstokken geen hormoonproductie meer plaatsvinden.
2. Door de ziekte kan in de eierstokken geen rijping van eicellen meer plaatsvinden.

2/4 Feit of mening.

In het krantenartikel is geschreven over AIDS-infecties.
In het begin van het artikel staat dat elke minuut wereldwijd twee vrouwen besmet raken met het AIDS-virus.

Is deze bewering een feit of een mening? Leg je antwoord uit.

3/4 Feit of mening.

Verderop in het artikel staat dat er de komende jaren meer vrouwen dan mannen met AIDS zullen worden besmet.

Is deze bewering een feit of een mening? Leg je antwoord uit.

4/4 Feit of mening.

Aan het eind van het artikel wordt beweerd dat vrouwen tijdens de geslachtsgemeenschap vatbaarder zijn voor een AIDS-infectie dan mannen.

Geef een mogelijke verklaring voor deze bewering.

1/2 Vaginaontsteking.

Op internet is onder andere deze informatie te lezen:

Een vaginaontsteking wordt meestal veroorzaakt door een bacterie, bijvoorbeeld de Chlamydia-bacterie, of een schimmel zoals Candida albicans. Door een dergelijke infectie raakt het slijmvlies van de vagina ontstoken.

Om een vaginale infectie aan te tonen onderzoekt een arts wat slijm uit de vagina (een uitstrijkje). Hij bekijkt cellen uit het uitstrijkje door een microscoop. Hij ziet behalve slijmvliescellen ook cellen van de ziekteverwekker. Deze cellen hebben een celwand.

Kan de arts hieruit afleiden of de ziekteverwekker een bacterie is of een schimmel?

2/2 Vaginaontsteking.
Zie figuur B 3283 van de bijlage.

De dokter schrijft de vrouw vaginatabletten voor tegen de Candida-schimmel. Eenmaal per dag moet met een speciaal buisje zo'n tablet zo diep mogelijk in de vagina worden ingebracht.
In de bijsluiter staan de tekeningen van de afbeelding.

Benoem deel P en deel Q uit de bovenstaande afbeelding.

deel P: [invulveld]
deel Q: [invulveld]

1/3 Chlamydia.

Chlamydia is in Nederland de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoening. Jaarlijks lopen ongeveer 60.000 mensen deze ziekte op. Chlamydia wordt veroorzaakt door een bacterie.

Hebben bacteriën een celkern?
En hebben bacteriën een celwand?

2/3 Chlamydia.
Zie figuur B 3185 van de bijlage.

Over de gevolgen van een Chlamydia-infectie voor vrouwen is op het Internet onder andere deze informatie te lezen:
De Chlamydia-bacteriën kunnen door de baarmoederhals via de baarmoeder de eileiders bereiken. De bacteriën kunnen ontstekingen veroorzaken. Door deze ontstekingen ontstaan verklevingen en littekenweefsel. De eileiders kunnen hierdoor nauwer worden of zelfs verstopt raken. Jaarlijks worden hierdoor circa 1000 vrouwen onvruchtbaar.

In de afbeelding is een schematische doorsnede van de vrouwelijke voortplantingsorganen getekend. Deze tekening is ook weergeven op het uitwerkblad.

Teken op het uitwerkblad met een lange pijl de weg die de bacteriën bij een Chlamydia-infectie afleggen volgens de bovenstaande informatie.

3/3 Chlamydia.

Van de vrouwen die per jaar met Chlamydia besmet raken, wordt een klein percentage onvruchtbaar doordat de eileiders nauwer worden.

Leg uit waardoor een vernauwing in de eileiders onvruchtbaarheid tot gevolg kan hebben.

1/2 Gonorroe.

Gonorroe is een geslachtsziekte. Elk jaar behandelen huisartsen steeds meer gonorroe-patiënten. Uit onderzoek blijkt dat mensen minder vaak voorbehoedsmiddelen gebruiken. Hierdoor kan gonorroe zich makkelijker verspreiden.

Welk voorbehoedsmiddel kan het best gebruikt worden om gonorroe te voorkomen?

een [invulveld]

2/2 Gonorroe.

Bij vrouwen kunnen door gonorroe de eierstokken ontstoken raken. Dit kan onvruchtbaarheid tot gevolg hebben.

Wat is hiervoor de reden?

1/3 Soa.
Zie figuur B 3241 van de bijlage.

In de afbeelding is informatie weergegeven over besmettingsgevallen van een aantal seksueel overdraagbare aandoeningen in Rotterdam in 2001.
Hieronder staan de belangrijkste kenmerken van een aantal soa's.
afbeelding

Je kunt een soa-besmetting krijgen door het vrijen.

Met welk middel is de kans op zo'n besmetting het kleinst?

2/3 Soa.

Herpes wordt veroorzaakt door een virus.

Noem een andere soa die veroorzaakt wordt door een virus.

1/2 Soa.

In het verslag van een onderzoeker staat de volgende tabel.

afbeelding

Van welke soa heeft de onderzoeker de meeste patiënten onderzocht?

2/2 Soa.

Van welke soa is de ziekteverwekker een virus?

Besmet is met het AIDS-virus.

Hoe noemen we iemand die besmet is met het AIDS-virus maar nog geen ziekteverschijnselen heeft?

Het oplopen van AIDS.

Kun je AIDS oplopen door een AIDS-patiënt een hand te geven? Leg uit.

Een vaccin tegen AIDS.

Waarom is het moeilijk een vaccin te vinden dat werkzaam is tegen AIDS?

Seropositief.

Wanneer wordt iemand seropositief genoemd?

Chromosomale afwijkingen.

De kans op bepaalde chromosomale afwijkingen bij een embryo neemt toe met het stijgen van de leeftijd van de moeder. Er zijn technieken om enige tijd na de bevruchting cellen van een embryo weg te nemen. Deze cellen kunnen dan onderzocht worden op afwijkingen aan de chromosomen.

Noem de naam van zo'n techniek.

1/3 PCOS.
Zie figuur B 4410 van de bijlage.

PCOS is de afkorting van de naam van een aandoening die de meest voorkomende oorzaak is van onvruchtbaarheid bij vrouwen. Bij deze aandoening bevinden zich veel cysten, met vocht gevulde blaasjes, in de eierstokken.

In de afbeelding zijn enkele organen in het onderlichaam van een vrouw schematisch weergegeven.

Welke letter geeft een eierstok aan?

2/3 PCOS.

De cysten ontstaan doordat eicellen niet volledig rijp worden. Het gevolg is, dat het vrijkomen van rijpe eicellen uit de eierstokken niet of onregelmatig gebeurt. Ook het optreden van menstruaties is zeer onregelmatig.

Hoe heet het vrijkomen van een rijpe eicel uit een eierstok?

Dit proces heet de/het [invulveld]

3/3 PCOS.

Vrouwen met PCOS maken vaak te veel mannelijk geslachtshormoon aan, waardoor hun lichaam een mannelijk beharingspatroon heeft.

Door welk deel van de voortplantingsorganen worden geslachtshormonen geproduceerd?

Balanitis.
Zie figuur B 4570 van de bijlage.

Balanitis is de naam van een ziekte van het mannelijke voortplantingsorgaan. Bij deze ziekte raken de delen ontstoken die met de letters P en Q in de afbeelding zijn aangegeven.

Geef de naam van het deel van de penis dat met P is aangegeven.
En wat is de naam van het deel van de penis dat met Q is aangegeven?

naam van het deel van de penis dat met P is aangegeven = [invulveld]
naam van het deel van de penis dat met Q is aangegeven = [invulveld]

Een ontsteking in de mannelijke voortplantingsorganen.
Zie figuur B 4587 van de bijlage.

Soms dringen bacteriën via de urinewegen delen van het mannelijke voortplantingsstelsel binnen. Zo kunnen ontstekingen ontstaan in de organen die met de letters P en Q zijn aangegeven.

Wat is de naam van orgaan P? En wat is de naam van orgaan Q?

Orgaan P = [invulveld]
Orgaan Q = [invulveld]

1/4 Syfilis.
Zie figuur A 1346 van de bijlage.

Syfilis is een ernstige soa (seksueel overdraagbare aandoening).
Als je er op tijd bij bent, is het goed te genezen.
De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie. Bij een vrouw met syfilis begint de infectie in de vagina. Een infectie met syfilis kan via de placenta worden overgedragen op het ongeboren kind. De infectie wordt niet overgedragen op het moment dat een eicel met een zaadcel samensmelt.
In de afbeelding zijn enkele delen van het vrouwelijk onderlichaam aangegeven met een letter.

Met welke letter wordt het orgaan aangegeven waar een eicel met een zaadcel samensmelt?

2/4 Syfilis.
Zie figuur A 1346 van de bijlage.

Met welke letter is het orgaan aangegeven waar bij een vrouw de infectie met syfilis begint?

3/4 Syfilis.
Zie figuur B 6850 van de bijlage.

Als syfilis niet bestreden wordt, verspreidt de bacterie zich in het bloed.
Bij iemand wordt bloed afgenomen. Het bloedplasma wordt onderzocht op syfilis.
In de afbeelding is te zien hoe het buisje met bloed eruit ziet nadat het is behandeld.
Drie delen van het bloed zijn aangegeven met een letter. Het doorzichtige deel met letter P, het witte deel met letter Q en het rode deel met letter R.

Welke letter geeft het deel van het bloed aan dat onderzocht wordt op syfilis?

4/4 Syfilis.

Noem een voorbehoedmiddel waarmee syfilis voorkomen kan worden.