Oefentoets Biologie: Voortplanting | VWO 1/VWO 2/VWO 3 | variant 6

Deze digitale toets over bestuiving en de rol van stuifmeel is gericht op leerlingen in het voortgezet onderwijs en behandelt onderwerpen zoals kruisbestuiving, zelfbestuiving en de ontwikkeling van zaadplanten. Test je kennis met vragen over verschillende bloemen en hun bestuivingsmethoden. - 20 vragen

Aantal vragen

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VWO 1, VWO 2, VWO 3

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Stuifmeelbuizen in verschillende bloemen

Zie figuur B 2199 van de bijlage.

De tekeningen geven doorsneden weer van drie verschillende bloemen.

In welke van deze bloemen kunnen zich, na bestuiving, stuifmeelbuizen ontwikkelen?

afbeelding

alleen in bloem 1
alleen in bloem 2
in bloem 1 en in bloem 2
in bloem 2 en in bloem 3

Bestuivingsmethoden: kruis- en zelfbestuiving

Twee manieren van bestuiving.

Er doen zich twee manieren van bestuiving voor:

situatie 1: Er valt stuifmeel van een plant op een stempel van een bloem van een andere plant van dezelfde soort.
situatie 2: Een bij brengt stuifmeel van een meeldraad naar een stempel van bloemen op dezelfde plant.

Er worden over de beide situatie twee beweringen gedaan:

I. Er is in situatie 1 sprake van kruisbestuiving.
II. Er is in situatie 2 sprake van zelfbestuiving.

Beide zijn goed
I is goed en II is fout
I is fout en II is goed
Beide zijn fout

Bestuiving: zelf- of kruisbestuiving?

Bestuiving.

Er valt stuifmeel van een plant op een stempel van een bloem van een andere plant van dezelfde soort.

I. Er is hier sprake van zelfbestuiving.
II. Kruisbestuiving komt alleen voor bij weidebloemen.

Beide zijn goed
I is goed en II is fout
I is fout en II is goed
Beide zijn fout

Herkenning van stuifmeelkorrels

Stuifmeel vangen.

Een microscoopglaasje wordt aan één zijde met een kleverige, niet zoete stof bestreken. Dit glaasje wordt eind mei buiten gehangen.
Na een dag wordt het glaasje onder een microscoop bekeken. Behalve stof worden ook veel stuifmeelkorrels op het glaasje aangetroffen.

Van welk type bloemen zijn deze stuifmeelkorrels grotendeels afkomstig?

van opvallend gekleurde bloemen
van bloemen die sterk geuren
van bloemen die nectar leveren
van bloemen met meeldraden, die buiten de bloem hangen

Kruisbestuiving bij bloeiende planten

Bloeiende planten.
Zie figuur B 659 van de bijlage.

In de figuur staan drie bloeiende planten afgebeeld.
Met pijltjes (I, II en III) wordt aangegeven in welke richting stuifmeel wordt overgebracht.

Kruisbestuiving wordt voorgesteld door

afbeelding

alleen 1
alleen II
alleen III
II en III

Bestuiving door Insecten en Bloemkenmerken

Bestuiving met insecten.

Bij een bloem die uitsluitend via insecten bestoven wordt, kan men verwachten dat

er opvallend grote veervormige stempels zijn
de vruchtbeginsels niet meer dan één zaadbeginsel bevatten
er een goed ontwikkelde, gekleurde bloemkroon is
er zeer veel, lichte en droge stuifmeelkorrels zijn

Voltooiing van de bestuiving bij bloemen

Bestuiving voltooid.

Bij bloemen is de bestuiving voltooid als

de mannelijke voortplantingscel samensmelt met de vrouwelijke voortplantingscel
de stuifmeelbuis door de stijl in de richting van de zaadknop is gegroeid
de stuifmeelkorrels uit een helmhokje zijn vrijgekomen
de stuifmeelkorrels uit een helmhokje op een stempel zijn terechtgekomen

Voorkomen van zelfbestuiving bij planten

Voorkomen van zelfbestuiving.

Hoe kan men bij kruisingsproeven met zekerheid zelfbestuiving voorkomen?

Door de bloemen van de betrokken planten met een voor insecten ondoordringbaar gaas te omhullen.
Door ná het opengaan van de bloemen, in deze bloemen stijl en stempel te verwijderen.
Door vóór het opengaan van de bloemen de onrijpe meeldraden te verwijderen.
Door onmiddellijk ná het opengaan van de bloemen kunstmatige kruisbestuiving toe te passen.

Bestuiving bij de Eik

Een eik met mannelijke en vrouwelijke bloemen.
Zie figuur B 2030 van de bijlage.

De afbeelding geeft een takje van een eik met mannelijke en vrouwelijke bloemen weer. De bloemen hebben in de lente dezelfde kleur als het jonge blad. Bij deze eik zijn de vrouwelijke bloemen pas rijp als de meeldraden in alle mannelijke bloemen van die boom zijn leeggestoven.

Welke vorm van bestuiving vindt bij deze eik plaats?

afbeelding

kruisbestuiving door de wind
kruisbestuiving door insecten
zelfbestuiving door de wind
zelfbestuiving door insecten

Bestuiving en de rol van stuifmeel

Bestuiving.

Onder bestuiving wordt verstaan

het ontstaan van een stuifmeelbuis uit de stuifmeelkorrel
het vrijkomen van stuifmeel uit de helmhokjes van een meeldraad
het overbrengen van stuifmeel op de stempel van een bloem van dezelfde soort
het samensmelten van de kern uit de stuifmeelkorrel met de kern uit de eicel

Rijping van meeldraden en stampers

Meeldraden & stampers.

Bij sommige bloemen zijn de meeldraden eerder rijp dan de stampers.

Wat kan hierdoor worden voorkomen?

bestuiving door de wind
bestuiving door insecten
kruisbestuiving
zelfbestuiving

Kruisbestuiving en soorten bloemen

Kruisbestuiving.

Kruisbestuiving is het overbrengen van stuifmeel op een stamper van

dezelfde bloem
een andere bloem op dezelfde plant
een bloem van een andere plant van dezelfde soort
een bloem van een andere plant van een andere soort

Bestuivingsprocessen bij gescheiden bloemen

Planten met alleen mannelijke bloemen of met alleen vrouwelijke bloemen.

Bij een bepaalde plantensoort komen planten voor met alleen mannelijke bloemen en planten met alleen vrouwelijke bloemen.

Welk proces kan niet plaatsvinden?

insectenbestuiving
kruisbestuiving
windbestuiving
zelfbestuiving

Bevruchting van zaadknoppen in planten

Bevruchting van vier zaadknoppen.

In een vruchtbeginsel van een bepaalde zaadplant bevinden zich vier zaadknoppen. Alle aanwezige eicellen worden bevrucht.

Hoeveel stuifmeelkorrels zijn hiervoor nodig geweest?

De rol van de navelstreng in zaadknoppen

De navelstreng in een zaadknop.

Als een zaad nog niet rijp is, heeft het een navelstreng.

Deze navelstreng dient voor het doorlaten van

een eicel
een stuifmeelbuis
een zygote
voedingsstoffen

Ontwikkeling van zaadbeginsels bij zaadplanten

Ontwikkeling van een zaadbeginsel.

Bij zaadplanten begint de ontwikkeling van een zaadbeginsel (tot zaad) direct nadat

een stuifmeelkorrel op een stempel terechtgekomen is
een stuifmeelkorrel een stuifmeelbuis gevormd heeft
een stuifmeelbuis een zaadbeginsel binnengedrongen is
kernen uit stuifmeelbuis en zaadbeginsel versmolten zijn

Veranderingen in de stamper na bevruchting

Veranderingen in de stamper.

Welke van onderstaande veranderingen treedt in de stamper op, nadat een eicel bevrucht is?

Het vruchtbeginsel groeit uit tot een kiemplantje.
Het vruchtbeginsel groeit uit tot een zaad.
De zaadknop groeit uit tot een vrucht.
De zaadknop groeit uit tot een zaad.

Ontwikkeling van een kiempje in de stamper

Ontwikkeling van een kiempje.
Zie figuur B 754 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede van een stamper voor.

In welk van de aangegeven delen kan zich een kiempje ontwikkelen?

afbeelding

in deel 1
in deel 2
in deel 3
in deel 4

Bevruchting en ontwikkeling van zaadplanten

Kernen uit stuifmeel en eicel.

Direct nadat bij een zaadplant kernen uit stuifmeel en eicel met elkaar zijn versmolten, begint de ontwikkeling van

de bevruchte eicel tot kiempje
de stuifmeelkorrel tot stuifmeelbuis
het vruchtbeginsel tot zaad
het zaadbeginsel tot vrucht

Voedingsmiddelen en vruchtbeginsels

Een aardappel, een komkommer, een krop sla en een ui.

Vier voedingsmiddelen van de mens zijn: een aardappel, een komkommer, een krop sla en een ui.

Welk van deze voedingsmiddelen is rechtstreeks ontstaan uit een vruchtbeginsel?

de aardappel
de komkommer
de krop sla
de ui