Oefentoets Biologie: Voortplanting - plant_geslachtelijk | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 4

Nieuwe planten met hetzelfde genotype.

Nieuwe planten kunnen worden verkregen uit:

1. knollen,
2. wortelstokken,
3. zaden, ontstaan na kruisbestuiving
4. zaden, ontstaan na zelfbestuiving.

Bij welke wijze van ontstaan zullen de nieuwe planten onderling altijd hetzelfde genotype hebben?

Een afgesneden tak van een wilg.

Een tak van een wilg wordt afgesneden en in de grond gezet. De tak groeit uit tot een boompje.

Is dit geslachtelijke of ongeslachtelijke voortplanting?
Heeft het boompje hetzelfde genotype als de boom waar het takje van afgesneden is?

afbeelding

Geraniumplanten met bonte bladeren.

Bij de geraniumplant is het gen voor bonte bladeren dominant over dat voor geheel groene bladeren.
Een kweker heeft planten met bonte bladeren.

Bij welke van de methoden: stekken, toepassen van zelfbestuiving of toepassen van kruisbestuiving zullen alle nakomelingen zeker bonte bladeren hebben?

Een krokusknol met enkele scheuten.
Zie figuur B 3453 van de bijlage.

In de afbeelding is een krokusknol met enkele scheuten getekend. Deze scheuten kunnen van de knol worden gehaald en verder groeien als afzonderlijke planten.

Hebben deze jonge krokussen allemaal hetzelfde genotype?
Zijn deze jonge krokussen ontstaan door geslachtelijke voortplanting?

afbeelding

Een afgestoken deel van een plant.
Zie figuur B 3554 van de bijlage.

Van een bepaalde plant wordt een deel afgestoken (zie de afbeelding). Het afgestoken deel P ontwikkelt zich tot een zelfstandige plant.

Heeft de plant die uit deel P ontstaat hetzelfde genotype als de ouderplant?
Is deze plant ontstaan door geslachtelijke voortplanting?

afbeelding

Salomonszegel.
Zie figuur B 747 van de bijlage.

De tekening stelt een plant, Salomonszegel, met nakomelingen voor.

Zijn de nakomelingen geslachtelijk of ongeslachtelijk ontstaan?
Heeft dit ontstaan plaatsgevonden door middel van een uitloper of door middel van een wortelstok?

afbeelding

Salomonszegel.
Zie figuur B 747 van de bijlage.

De tekening stelt een Salomonszegel voor.

Kunnen Salomonszegels zich geslachtelijk voortplanten?
En ongeslachtelijk?

afbeelding

Een begoniaplant.
Zie figuur B 749 van de bijlage.

Twee nerven van een blad van een begoniaplant worden doorgesneden (zie figuur 1 ).
Op deze plaatsen ontwikkelen zich nieuwe plantjes (zie figuur 2).

Zijn de plantjes ontstaan door geslachtelijke of door ongeslachtelijke voortplanting?
Hebben de plantjes hetzelfde genotype?

afbeelding

Twee bloemen schematisch getekend.
Zie figuur B 3454 van de bijlage.

In de afbeelding zijn twee bloemen schematisch getekend.

Bij welke bloem vindt bestuiving door insecten plaats?
Welke bloem zal sterk geuren?

afbeelding

De pinksterbloem.
Zie figuur B 3216 van de bijlage.

De pinksterbloem is een plant die je soms in weilanden vindt. Tijdens de bloei heeft deze plant paarse bloemen.
De pinksterbloem kan zich geslachtelijk en ongeslachtelijk voortplanten.

Met welk deel kan de pinksterbloem zich ongeslachtelijk voortplanten?

Tekeningen van ongeslachtelijke voortplanting.
Zie figuur B 3460 van de bijlage.

In de afbeelding zijn manieren van voortplanting bij verschillende planten getekend.
Welke van deze tekeningen geeft (geven) een manier van ongeslachtelijke voortplanting weer?

Een druif.
Zie figuur B 1618 van de bijlage.

In de afbeelding zijn een druiventros en een doorgesneden druif uit die tros weergegeven.
Deze druif bevat vier kiemkrachtige zaden.

Welk aantal vruchtbeginsels is minstens betrokken geweest bij de vorming van de doorgesneden druif?
En welk aantal stuifmeelkorrels?

Vul de antwoorden op deze vragen hieronder in.

vruchtbeginsel(s) : [invulveld]
stuifmeelkorrel(s): [invulveld]

1/2 Zo maar een plant.
Zie figuur B 3449 van de bijlage.

Kan bij planten van deze soort bevruchting plaatsvinden? Leg je antwoord uit.

2/2 Zo maar een plant.
Zie figuur B 3449 van de bijlage.

In de afbeelding is een plant getekend.

Hoe heet deel P?

dit deel heet een [invulveld]

Komkommers.

Tuinders kweken komkommers in kassen. Aan een komkommerplant komen zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen voor. Komkommers zijn vruchten. Deze vruchten kunnen zich ontwikkelen zonder voorafgaande bevruchting. Er ontstaan dan zaadloze komkommers. Deze brengen meer geld op dan komkommers met zaden. Een van de manieren om zaadloze komkommers te verkrijgen, is het verwijderen van bepaalde bloemen van de planten in de kas.

Leg uit dat alleen door het verwijderen van bloemen van een bepaald geslacht de komkommers zaadloos zullen zijn.

1/2 Sinaasappels.
Zie figuur B 4506 van de bijlage.

In een plantenboek staat de volgende beschrijving.
De sinaasappelplant is een groenblijvende boom met leerachtige bladeren en witte bloemen. De kelkblaadjes zijn vergroeid. De witte kroonblaadjes en de schil van de vrucht hebben veel klieren die een geurige olie maken.
De schil van de vrucht bestaat uit een oranje buitenlaag en een witte, viltachtige binnenlaag.
In de vrucht bevindt zich vruchtvlees met zaden.
In de afbeelding is een deel van een sinaasappelplant met een doorgesneden vrucht weergegeven.

De sinaasappel in de afbeelding is na bevruchting uit een sinaasappelbloem gegroeid.

Hoe vaak heeft er in deze bloem minstens bevruchting plaatsgevonden? Dit gebeurde [invulveld] maal

2/2 Sinaasappels.
Zie figuur B 4467 van de bijlage.

Door mutatie is een sinaasappelsap ontstaan waarbij de onderkant van de schil van de vrucht niet helemaal sluit.
Zo'n vrucht wordt een navelsinaasappel genoemd (zie de afbeelding).
Het gen voor normale sinaasappels is dominant (A). Het gen voor navelsinaasappels is recessief (a).
Twee sinaasappelplanten met normale sinaasappels worden met elkaar gekruist. Onder de nakomelingen zijn zowel planten met normale sinaasappels als planten met navelsinaasappels.

Wat zijn de genotypen van de ouderplanten?
Typ je antwoord zó:
genotype ouder 1: [invulveld]
genotype ouder 2: [invulveld]

(On)geslachtelijke voortplanting bij tulpen.
Zie figuur B 1093 van de bijlage.

Tulpen zijn bolgewassen die in het voorjaar bloeien. In Nederland worden veel tulpenbollen gekweekt voor de verkoop. In figuur B 1093 van de bijlage is een bloeiende tulp weergegeven.

Kunnen tulpen zich geslachtelijk voortplanten?
En ongeslachtelijk?

afbeelding

1/3 De Grove den.
Zie figuur B 1960 van de bijlage.

In de afbeelding geven de tekeningen P en R takjes van de Grove den weer. Deze takjes zitten aan dezelfde boom. In tekening P is een vrouwelijke kegel (bloeiwijze) (1) aangegeven, die kan uitgroeien tot een dennenappel (2) die uit schubben bestaat. Op iedere schub zitten twee zaden. Tekening Q geeft zo'n schub (3) met twee zaden (5) weer. Aan elk zaad zit een lange vliezige vleugel (4).
Op het takje van tekening R bevinden zich meeldraadbloemen (6) die grote hoeveelheden stuifmeel produceren. Tekening S geeft een stuifmeelkorrel weer, waaraan zich grote luchtblazen bevinden.

Uit welk deel kan een nieuwe den groeien als je het in de grond stopt?

2/3 De Grove den.
Zie figuur B 1960 van de bijlage.

Eekhoorntjes knagen vaak de dennenappels af. Zo komen ze aan voedsel met eiwit en vet.

Welk van de in tekening Q aangegeven delen eten ze dan op?