Oefentoets Biologie: Voeding | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 1

2/2 Botontkalking.
Zie figuur B 3145 van de bijlage.

Een leerling maakt met behulp van de tabel drie cirkeldiagrammen.
Elk cirkeldiagram geeft de verhouding tussen de hoeveelheid eiwitten, vetten en koolhydraten van een calciumrijk voedingsmiddel weer.

Welk diagram hoort bij volle melk?

1/2 Broze botten.
Zie figuur B 3115 van de bijlage.

Om broze botten tegen te gaan, worden soms kalktabletten aanbevolen.
Ook kun je door het eten van bepaalde voedingsmiddelen meer kalk binnen krijgen.

Welk van de afgebeelde voedingsmiddelen bevat het meeste kalk (calcium)? Dit is [invulveld]

2/2 Broze botten.

Onderzoekers hebben ontdekt dat vitamine D de opname van kalk verbetert.
Daarmee voorkomt vitamine D het ontstaan van broze botten. In de tabel is informatie van drie voedingsmiddelen weergegeven (geanalyseerd per 100 gram product).

afbeelding

Welk voedingsmiddel uit de tabel bevat per 100 gram het meeste vitamine D?

Schimmels.

De hoeveelheid poep van een hond is mede afhankelijk van het soort voedsel dat de hond krijgt. In modern hondenvoer is vaak plantaardig voedsel verwerkt. Van een kilo plantaardig voedsel blijft na vertering meer poep over dan van een kilo dierlijk voedsel.

Geef een oorzaak voor dit verschil.

1/4 Alcoholgebruik in Nederland.
Zie figuur A 939 van de bijlage.

Van alcoholhoudende dranken kun je beter niet te veel drinken.

Volgens een onderzoek drinken volwassen mannen gemiddeld veertien glazen alcoholhoudende drank per week.

Volwassen vrouwen drinken gemiddeld zeven glazen alcoholhoudende drank per week.
Overgewicht in de vorm van een ‘bierbuik' is één van de mogelijke gevolgen van overmatig gebruik van alcohol.

Maak met behulp van de gegevens uit de informatie het afgebeelde staafdiagram af.

2/4 Alcoholgebruik in Nederland.

Wat zijn twee gevolgen van overmatig gebruik van alcohol?

3/4 Alcoholgebruik in Nederland.

Uit een onderzoek is gebleken dat mannen vaker veel alcohol drinken dan vrouwen.
De tabel geeft het percentage alcoholdrinkers uit enkele leeftijdsgroepen weer.
afbeelding

In welke leeftijdsgroep komen bij zowel mannen als vrouwen de meeste alcoholgebruikers voor?

4/4 Alcoholgebruik in Nederland.
Zie figuur A 940 van de bijlage.

De kleine hersenen werken door alcohol minder goed.
Iemand met veel alcohol in het bloed krijgt dan problemen met zijn evenwicht.
In de afbeelding is een doorsnede van de hersenen weergegeven.

Welke letter geeft de kleine hersenen aan?

1/3 Gluten.
Zie figuur A 943 van de bijlage.

Gluten zijn eiwitten die voorkomen in granen zoals tarwe, haver, gerst en rogge.
Als mensen overgevoelig zijn voor gluten krijgen ze een bepaalde darmziekte.

In de afbeelding zie je een afbeelding van de Schijf van Vijf.

Tot welke groep behoren voedingsmiddelen waarin gluten voorkomen?

2/3 Gluten.

Mensen met deze darmziekte nemen minder vitamines op.

Krijgen ze dan een gebrek aan beschermende stoffen, bouwstoffen of reservestoffen?

3/3 Gluten.
Zie figuur B 4778 van de bijlage.

Door deze darmziekte wordt de dunne darm aangetast.

Welke letter geeft de dunne darm aan?

Een vogelsnavel.
Zie figuur B 4779 van de bijlage.

Op de afbeelding is een snavel van een vogel te zien.

Voor welk voedsel is de puntige snavel op de afbeelding geschikt?

1/4 Vegetarische schnitzel.

Een vegetariër is iemand die geen vlees of vis eet.
In de winkels zijn steeds meer producten te koop die geschikt zijn als vleesvervanger. Zo bestaat er vegetarische schnitzel, die gemaakt wordt van planten.
In de afbeelding hieronder is een etiket op de verpakking van vegetarische schnitzel weergegeven.
afbeelding

Vegetarische schnitzel bevat mineralen.

Welke twee mineralen bevat vegetarische schnitzel?




-

2/4 Vegetarische schnitzel.

Uit welk ingrediënt is het vet van vegetarische schnitzel afkomstig?

3/4 Vegetarische schnitzel.

Een deel van de stoffen uit de vegetarische schnitzel moet eerst worden verteerd. Daarna kunnen de verteerde stoffen in het bloed worden opgenomen.
Stoffen uit de vegetarische schnitzel zijn: eiwitten en vetten.

Welke van deze stoffen moeten eerst worden verteerd voordat ze in het bloed worden opgenomen?

4/4 Vegetarische schnitzel.

In welk deel van de darmen worden de meeste verteerde voedingsstoffen in het bloed opgenomen?

Schijf van Vijf.
Zie figuur A 1345 van de bijlage.

Emke eet twee bruine bolletjes met boter en rookvlees.
Ook drinkt zij een glas thee.

Uit welk vak van de Schijf van Vijf ontbreekt er iets bij deze maaltijd?

1/4 Melk.

De eerste vijf maanden krijgt Jalien als baby borstvoeding, daarna flesvoeding.
Je ziet een deel van een etiket van flesvoeding.
afbeelding

Bevat deze flesvoeding brandstoffen?
En bevat deze flesvoeding bouwstoffen?

2/4 Melk.

afbeelding

Een deel van de stoffen in de flesvoeding moet verteerd worden.
Daarna worden de voedingsstoffen in het bloed opgenomen.

Eén bestanddeel in de flesvoeding is onverteerbaar en wordt niet opgenomen in het bloed.

Noteer dit bestanddeel.




-

3/4 Melk.

Moeder Loes maakt met poeder en water een halve liter (= 500 mL) van deze flesvoeding.

Hoeveel gram poeder moet ze dan gebruiken?