Oefentoets Biologie: Voortplanting | HAVO 4/HAVO 5 | variant 18

Testosteron bij mannen.
Zie figuur B 1375 van de bijlage.

Bij mannen wordt de productie van het hormoon testosteron geregeld door de hypothalamus en de hypofyse. Afgifte van het hormoon LHRH door de hypothalamus stimuleert de afgifte van LH door de hypofyse. Het LH stimuleert de afgifte van testosteron door de testes. Door negatieve terugkoppeling remt testosteron de productie van LHRH en de productie van LH. In de afbeelding is deze regeling van de productie van geslachtshormonen bij mannen schematisch weergegeven.
Bij een bepaalde oudere man blijken de testes minder testosteron te produceren dan vroeger. De hypothalamus en hypofyse blijven normaal op regulerende signalen reageren.

Leg uit welke invloed deze vermindering van de testosteronproductie heeft op de productie van LHRH.

2/2 Geslachtshormonen bij mannen.
Zie figuur B 1402 van de bijlage.

Gaat het daarbij om een verhoging of een verlaging van de testosteron-concentratie? Geef een verklaring voor je antwoord.

Kans op een tweeling na een IVF-behandeling.

De kans op een tweeling is ongeveer 1%.
Maar na een IVF-behandeling is die kans ongeveer 13%.

Waarom is die kans 13 keer groter?

SOA's.

Drie seksueel overdraagbare aandoeningen zijn gonorroe, syfilis en AIDS.

Bij welke van deze aandoeningen is een meermalen gebruikte injectiespuit een mogelijke besmettingshaard?

Coïtus interruptus.

Waarom is coitus interruptus geen betrouwbare methode van anticonceptie?

Zes nieuwe ontwikkelingen op het gebied van anticonceptie.

Welke zes nieuwe ontwikkelingen op het gebied van anticonceptie zijn of worden de laatste tijd voor mannen en vrouwen ontwikkeld?

De prikpil voor mannen.

Geef drie verschillende redenen waarom de prikpil voor mannen niet zo'n succes zou kunnen worden.

Bijverschijnselen van de prikpil voor mannen.

Welke zes bijverschijnselen worden bij het toepassen van de prikpil voor mannen gesignaleerd?

Milieuvervuiling die door het bedrijven van seks.

Noem vier voorbeelden van milieuvervuiling die door het bedrijven van seks worden veroorzaakt?

De morning-afterpil.

Hoe werkt de morning-afterpil?

De morning-afterpil.

De morning-afterpil wordt in verschillende artikelen beschreven als een 'hondse' pil.

Als het woord 'honds' niet letterlijk wordt opgevat maar figuurlijk, wat is er dan zo 'honds' aan die pil?

Een 'pil voor het leven'

Geef in het kort weer welke voor- en nadelen kleven aan het voorschrijven van een 'pil voor het leven'?

Anticonceptie.

Van een bepaald anticonceptiemiddel is bekend dat het de slijmprop in de baarmoeder ondoordringbaar maakt voor zaadcellen en dat het ovulaties en innestelingen verhindert.

Welk anticonceptiemiddel is dit?

1/2 Tienerzwangerschappen in Nederland en de VS.

Wat is het grote verschil tussen het aantal tienerzwangerschappen in Nederland en de Verenigde Staten?

2/2 Tienerzwangerschappen in Nederland en de VS.

Welke reden voor dit grote verschil wordt gegeven?

Rus loopt 35 jaar met embryo in zijn rug.
Zie figuur B 3693 van de bijlage.

Lees het krantenartikel.

Beredeneer hoe dit heeft kunnen gebeuren.

1/2 Plant kloont in de kou.
Zie figuur B 4762 van de bijlage.

Sommige planten die in het vijandige klimaat van de noordelijke delen van de wereld groeien, verliezen het vermogen zich geslachtelijk voort te planten.
Resultaat van een Canadees onderzoek aan een kattenstaartachtige plant, wijst erop dat planten muteren waardoor seks onmogelijk wordt, maar de overlevingskans in het Noorden wordt verhoogd.
De onderzoekers bestudeerden Decodon verticillatus, een struikachtige plant die in Noord-Amerika groeit. In noordelijke richting zie je dat deze struiken die zich normaal geslachtelijk voortplanten, zich steeds vaker uitsluitend ongeslachtelijk vermenigvuldigen. Aan de noordelijke grens van het verspreidingsgebied van de soort zijn hierdoor groepen genetisch identieke planten, dus klonen te vinden.

De vraag is hoe het komt dat deze populaties zich niet meer geslachtelijk voortplanten.
In de tekst wordt omschreven dat planten muteren en zich daarna niet meer geslachtelijk voortplanten.

Geef de omschrijving van de biologische term mutatie.

2/2 Plant kloont in de kou.

Het klimaat van de noordelijke delen van de wereld kan in de toekomst, door processen zoals het versterkte broeikaseffect, veranderen. Voor de plantenpopulaties die zijn overgegaan op ongeslachtelijke voortplanting kan deze verandering nadelige gevolgen hebben.

Leg uit waardoor een verandering van het klimaat nadelig is voor de zich ongeslachtelijk vermeerderende plantenpopulaties van Decodon verticillatus.