Oefentoets Biologie: Spierstelsel | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 1

1/3 Spieren.
Zie figuur B 3291 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch een dwars doorgesneden spier getekend. De buitenste laag van de spier (P) bestaat uit bindweefsel.

Hoe heet P?

2/3 Spieren.
Zie figuur A 783 van de bijlage.

In de afbeelding is onder andere een aantal spieren aan de achterzijde van het lichaam weergegeven.

Welke beweging ontstaat als spier P zich verder samentrekt?

3/3 Spieren.
Zie figuur A 783 van de bijlage.

In de afbeelding is ook de achillespees weergegeven.

Wat is de functie van pezen?

1/2 Achillespees.
Zie figuur B 3727 van de bijlage.

De achillespees bevindt zich aan de achterkant van het onderbeen.
De achillespees verbindt de kuitspier met bot P.

Wat is de naam van bot P?

2/2 Achillespees.
Zie figuur B 3728 van de bijlage.

Welke beweging maakt de voet als de kuitspier de achillespees omhoog trekt?

Warming-up.
Zie figuur B 1578 van de bijlage.

Tijdens een 'warming up' voor een wedstrijd doet een atleet lichte oefeningen waardoor de temperatuur in de spieren stijgt (zie de afbeelding). Hierdoor kan de atleet betere prestaties leveren.

Noem twee andere veranderingen in het lichaam die een gevolg zijn van de 'warming up' en die gunstig zijn voor het functioneren van de spieren.

Spieren.

Eigenschappen van spieren kunnen onder andere zijn:

- ze trekken snel samen
- ze trekken willekeurig samen
- ze vormen bundels
- zij zijn aan beide uiteinden verbonden met skeletdelen

Hoeveel van deze eigenschappen gelden voor dwarsgestreepte spieren?

Spieren.

Met welke van onderstaande spieren kan een mens gewilde bewegingen maken?

Spieren.
Zie figuur B 788 van de bijlage.

De tekening stelt een arm van de mens voor. Hierin is een gedeelte van beenderen en spieren zichtbaar.

Welke spier wordt of welke spieren worden langer als de arm zich strekt?

1/2 De achillespees.
Zie figuur B 3161 van de bijlage.

De achillespees is een grote pees die spier P met het hielbeen verbindt.

Wat is de naam van spier P? Deze spier is de/het [invulveld]

2/2 De achillespees.
Zie figuur B 3162 en figuur B 3163 van de bijlage.

Tijdens het volleyballen voelt Julia plotseling een heftige pijn vlak boven haar hiel. Het is alsof zij een schop tegen haar been krijgt. De trainer vermoedt dat haar achillespees is gescheurd. Om vast te stellen of de pees volledig is afgescheurd, knijpt hij in haar onderbeen (zie de afbeelding B 3162). Als de pees niet volledig is afgescheurd, zal haar voet bewegen.

In de afbeelding B 3163 staan vier manieren getekend waarop de voet kan bewegen.

Welke tekening geeft de beweging weer die de voet maakt als de achillespees omhoog getrokken wordt?

1/3 Spieren in het lichaam.

Drie spieren in het lichaam zijn: de hartspier, de kuitspier en de maagportier. De drie spieren hebben elk een eigen taak.

Verschuif de functie zo dat hij achter de juiste spier komt.

3/3 Spieren in het lichaam.

Sommige spieren in het lichaam hebben aan hun uiteinden een pees.

Noem een functie van de pees.

1/3 'Stijve nek'
Zie figuur B 3217 van de bijlage.

Spieren doen soms pijn, bijvoorbeeld na een verkeerde beweging. Zo kan een 'stijve nek' ontstaan.
In de afbeelding is een spier in de nek te zien.

Met welke genummerde botten is spier R aan de onderkant verbonden?

Spier R is aan de onderkant verbonden met: 1. [invulveld] en 2. [invulveld]

2/3 ‘Stijve nek'

De spier is door middel van pezen verbonden met de botten.

Kunnen pezen zich samentrekken?
En kunnen spieren zich samentrekken?

3/3 ‘Stijve nek'

Iemand met een stijve nek kan pijnstillers slikken. Zo wordt de pijn minder.
Hieronder is een deel van een bijsluiter weergegeven.
afbeelding

Hoeveel paracetamoltabletten mag iemand van 15 jaar maximaal op één dag slikken?




-

1/4 Training.

Als iemand traint, ontwikkelen de gebruikte spieren zich. Hierdoor worden deze spieren groter en dikker.
Een spier bestaat onder andere uit eiwitten en vetten.

Leg uit dat door training vooral de hoeveelheid eiwitten in een spier toeneemt.

2/4 Training.
Zie figuur B 3129 van de bijlage.

Tijdens een training trekt een bepaalde spier zich vaak samen.
De temperatuur van het bloed op plaats P is 37°C.

Hoe hoog is de temperatuur op plaats Q?

3/4 Training.
Zie figuur B 3130 van de bijlage.

In de afbeelding is het percentage bloed weergegeven dat vóór en tijdens het trainen naar verschillende organen stroomt.

Welk orgaan krijgt tijdens het trainen meer bloed?

4/4 Training.

Sommige mensen slaan bij een training de warming-up over.

Noem een gevaar van het overslaan van een warming-up.