Oefentoets Biologie: Zenuwstelsel | HAVO 4/HAVO 5 | variant 4

De rol van de hersenstam.

In het lichaam van de mens vinden onder andere de volgende processen plaats:

1. pupilreflex,
2. ademhaling tijdens de slaap,
3. constant houden van het temperatuur van het bloed.

Bij welk van deze processen speelt de hersenstam een belangrijke rol?

Beschadiging van de kleine hersenen.

Wat zal het directe gevolg zijn van beschadiging van de kleine hersenen bij een zoogdier?

Nauwkeurige coördinatie van de beenspieren.

Welk deel van hersenen van de mens zorgt voor de nauwkeurige coördinatie van de werking van de beenspieren?

Impulsen bij de pijngewaarwording.

Iemand snijdt zich in een vinger en voelt pijn.

Verlopen de impulsen die de pijngewaarwording tot gevolg hebben via uitlopers van motorische of via uitlopers van sensorische zenuwcellen?
Behoren deze cellen tot het animale of tot het autonome (vegetatieve) zenuwstelsel?

afbeelding

Bovenaanzicht van het ruggenmerg.
Zie figuur B 310 van de bijlage.

In afgebeelde tekening is een doorsnede van het ruggenmerg van een rechtopstaand persoon in bovenaanzicht met in- en uittredende zenuwen gegeven.

Bij prikkeling van de huid van de rechterhand bereiken de hierdoor opgewekte impulsen een cellichaam van een zenuwcel het eerst bij

Een doorgesneden zenuw bij het ruggenmerg.
Zie figuur B 317 van de bijlage.

Het is mogelijk dat een zenuw doorgesneden is, waardoor één der tenen niet meer bewogen kan worden, terwijl men er nog wel gevoel in heeft.
De tekening geeft het corresponderende deel van het ruggenmerg met bijbehorende zenuwen weer.

Deze beschadiging zal zich dan bevinden op plaats

Onderbreking van een reflexboog.
Zie figuur B 326 van de bijlage.

Een bepaalde reflexboog verbindt een zintuig met een spier. Deze reflexboog is onderbroken tussen de ruggenmergzenuwknoop (zie tekening) en het ruggenmerg.

Welke van de onderstaande beweringen is(zijn) juist?

1. het zintuig kan impulsen in de richting van het ruggenmerg blijven afgeven.
2. impulsen van het zintuig kunnen in het ruggenmerg aankomen.
3. impulsen van het zintuig kunnen in de spier aankomen.

Dwarsdoorsnede van het ruggenmerg.
Zie figuur B 336 van de bijlage.

De tekening stelt de dwarsdoorsnede van het ruggenmerg met zenuwceluitlopers voor. Op plaats P wordt de uitloper geprikkeld, waardoor een impuls ontstaat.

Op welke van de aangegeven plaatsen zal daardoor een impuls meetbaar zijn?

Het ruggenmerg ter hoogte van een borstwervel.
Zie figuur B 353 van de bijlage.

In de tekening is een dwarsdoorsnede van het ruggenmerg ter hoogte van een borstwervel weergegeven. Een uitloper van een zenuwcel in de grote hersenen gaat naar het ruggenmerg ter hoogte van een lendenwervel.

Door welk van de in de tekening genummerde delen gaat deze uitloper?

Een gemengde zenuw.
Zie figuur B 362 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede door een deel van het zenuwstelsel voor.
Een zenuw waarin zowel uitlopers van sensibele als van motorische zenuwcellen voorkomen, wordt een gemengde zenuw genoemd.

Op welke van de genummerde plaatsen bevindt zich een gemengde zenuw?

Cellichamen en uitlopers in het ruggenmerg.

Van een bepaalde zenuwcel bij de mens is bekend dat zowel het cellichaam als de uitlopers geheel in het ruggenmerg liggen.

Welk type zenuwcel kan dit zijn?

Een wervel en een deel van het ruggenmerg.
Zie figuur B 483 van de bijlage.

In de afbeelding is een wervel van de mens en een deel van het ruggenmerg met zenuwen weergegeven.

Bevinden cellichamen van schakelcellen zich in deel 1, in deel 2 of in deel 4?

Een wervel deel van het ruggenmerg.
Zie figuur B 483 van de bijlage.

In deel 3 zijn zenuwceluitlopers aanwezig.

Verlopen onder natuurlijke omstandigheden de impulsen in deze zenuwceluitlopers alle in dezelfde richting?
Zo ja, in welke richting?

Cellen in het ruggenmerg.
Zie figuur B 475 van de bijlage.

De afbeelding geeft aan de linkerkant een schematische dwarsdoorsnede weer van het ruggenmerg van de mens met een deel van de bijbehorende zenuwen.
De afbeelding geeft aan de rechterkant een gedeelte van een zenuwcel weer met een aantal synapsen. Dit gedeelte bevindt zich in het weefsel dat in de linker afbeelding is gestippeld.

Kan de zenuwcel in de rechter afbeelding een motorische zenuwcel zijn?
Of een sensorische zenuwcel?
Of een schakelcel?

Uitlopers van motorische zenuwcellen.
Zie figuur B 1108 van de bijlage.

De afbeelding geeft schematisch een doorsnee van het ruggenmerg van de mens weer met enkele zenuwcellen.
Uitlopers van deze zenuwcellen vormen verbindingen tussen het ruggenmerg en een bovenarm. Vier zenuwceluitlopers zijn met cijfers aangegeven.

Welke van de aangegeven uitlopers zijn uitlopers van motorische zenuwcellen?

Impulsen, die de activiteit van spieren beïnvloeden.

Er komen impulsen uit de hersenen die de activiteit van spieren beïnvloeden.

Gaan deze impulsen alleen door grijze stof van het ruggenmerg of alleen door witte stof van het ruggenmerg of door grijze en witte stof beide?

Een dwarse doorsnede door het ruggenmerg.
Zie figuur B 1216 van de bijlage.

Afgebeeld staat een schematische voorstelling van een dwarse doorsnede door het ruggenmerg van een zoogdier.

De met een pijl aangegeven delen in het schema zijn gelegen aan

Een dwarse doorsnede door het ruggenmerg.
Zie figuur B 1222 van de bijlage.

In de figuur staat een schema van een dwarse doorsnede door het ruggenmerg met uittredende zenuwen.
De doorsnede is van bovenaf gezien.

De zenuwcellichamen die in deel X van het gegeven schema liggen behoren tot het

Ligging van zenuwcellen.

Van welke neuronen zijn de cellichamen in de grijze stof van het ruggenmerg aanwezig?

Zenuwcellen & een gebogen arm.
Zie figuur B 531 van de bijlage.

In de tekening is schematisch weergegeven hoe diverse zenuwcellen, die een rol spelen bij het gebogen houden van een arm, met een buigspier en met andere zenuwcellen in verbinding staan.

Welke van de genummerde delen kunnen beschouwd worden als schakelcellen of uitlopers daarvan?